«اعتماد» گزارش مي‌دهد
دومينوي بحران از رياض تا باب‌المندب
نبرد بر سر ساحل غربي يمن، با اعلام پيشروي نيروهاي موردحمايت عربستان در اطراف باب‌المندب و حملات متقابل انصارالله به اهدافي در خاك عربستان، به يكي از مهم‌ترين تحولات منطقه تبديل شده؛ تحولي كه در كنار ادامه تماس‌هاي غيرمستقيم ايران و امريكا، تصويري از هم‌زيستي فشار نظامي و تلاش‌هاي ديپلماتيك ارايه مي‌كند. به نوشته نيويورك تايمز و سي‌ان‌ان و حتي الجزيره نيروهاي دولتي يمن از بازپس‌گيري مناطقي در مجاورت اين آبراه خبر داده‌اند، اما انصارالله روايت آنها درباره تغيير وضعيت ميدان را رد كرده است. از همين رو اعلام پيشروي را نمي‌توان معادل تثبيت كنترل يا پايان نبرد دانست، به ويژه آنكه حملات موشكي و پهپادي، دامنه درگيري را از خطوط زميني فراتر برده است.
جنگ روايت‌‌ها
همزمان آ‌ن‌گونه كه آسوشيتدپرس گزارش داده، مقام‌هاي يمني اعلام كردند نيروهاي وابسته به دولت مورد شناسايي بين‌المللي، با پوشش هوايي ائتلاف تحت رهبري عربستان، منطقه ذباب در شمال باب‌المندب و مناطق باب و حديد را بازپس گرفتند. شاهدان نيز از ورود نيروها و تانك‌هاي دولتي به اين مناطق خبر دادند. الجزيره، در گزارشي جداگانه، اعلام بازپس‌گيري بندر مخا و مواضعي اطراف تنگه را منتشر كرد، اما اين خبرگزاري تاكيد دارد كه ابعاد كامل پيشروي‌ها را نمي‌تواند مستقلا تاييد كند. همزمان سخنگوي نظامي انصارالله نيز گزارش‌هاي طرف مقابل را رد و از حفظ دستاوردهاي ميداني اين گروه سخن گفت. در اين ميان خبرگزاري سي‌ان‌ان با اشاره به تصاعد بحران ميان يمن و مناطق مرزي با عربستان‌سعودي به حملات موشكي و هدف قرار دادن فرودگاه‌ها اشاره كرده و مدعي است، ائتلاف عربستان، بامداد چهارشنبه، مدعي رهگيري و انهدام يك موشك بالستيك كه حوثي‌ها به سوي شمال شهر رياض شليك كرده بودند، شد. به نوشته اين خبرگزاري سخنگوي نيروهاي ائتلاف عربستان تاييد كرد كه سكوي پرتاب را در آسمان صنعا از طريق سامانه اطلاعاتي رديابي كرده و درصدد نابودي آن است.
حمله به فرودگاه عدن
ازسوي ديگر، دفتر رسانه‌اي مديريت امنيت عدن اعلام كرد كه فرودگاه بين‌المللي عدن با دو موشك كه حوثي‌ها شليك كردند، هدف قرار گرفته، بدون آنكه تلفات جاني داشته باشد. پس از اين حمله، وزارت حمل و نقل يمن اعلام كرد كه فرودگاه تخليه شده و دو فروند هواپيما به مناطق امن منتقل شده‌اند. برخي منابع نيز در گفت‌وگو با الجزيره خاطرنشان كردند كه پروازها پس از حمله ادامه يافت و مقامات ذي‌ربط اعلام نكردند كه فرودگاه بسته شده يا پروازها به حالت تعليق درآمده است. در اين ميان مديريت امنيت عدن گفت كه اين فرودگاه يك دروازه هوايي اصلي است كه به مسافران چند استان يمني خدمات مي‌رساند؛ ازجمله بيماران، دانشجويان و كاركنان. اين نهاد همچنين هشدار داد كه هدف قرار دادن آن، امنيت غيرنظاميان و حريم پرواز را تهديد مي‌كند. اين درحالي است كه دولت موردحمايت عربستان و خود عربستان فرودگاه بين‌المللي صنعا را بارها بمباران و آن را تخريب كردند. اين حمله چند روز پس از حوادث مرتبط با پهپادها در آسمان عدن رخ مي‌دهد. در دوم اكتبر (ماه جاري)، سخنگوي نيروهاي مسلح يمن، ماجد النزيلي، اعلام كرد كه يگان‌هاي پدافند هوايي پهپادهاي انتحاري را سرنگون كردند و گفت كه اين پهپادها متعلق به حوثي‌ها بودند و پيش از رسيدن به اهداف خود در داخل شهر ساقط شدند. در همان روز، نيروهاي زميني جنوب اعلام كردند كه با پهپادهايي كه تلاش مي‌كردند به تاسيسات حياتي و خدماتي در عدن نزديك شوند، مقابله كردند.در روزهاي اخير، صحنه‌هاي پرواز پهپادها و شنيدن صداي پدافند هوايي در آسمان شهر تكرار شده است، در سايه تشديد تنش‌هاي نظامي كه چند جبهه يمني شاهد آن هستند.اين تحولات بخشي از يك تنش نظامي است كه از جولاي گذشته آغاز شد و گسترده‌ترين تنش از زمان آرامش نسبي در يمن پس از آتش‌بسي است كه در آوريل ۲۰۲۲ شروع شد.
آزمون اصلي رقبا
با اين حال، به گفته فرناندو كارواخال، مشاور پيشين شوراي امنيت سازمان ملل در امور يمن، آزمون اصلي نيروهاي دولتي، توان حفظ مخا خواهد بود. او در گفت‌وگو با الجزيره توضيح داد كه اين شهر از سه جهت در مجاورت نيروهاي انصارالله قرار دارد و تنها در صورت تثبيت موقعيت اين گروه مي‌تواند به پايگاهي براي عمليات بعدي تبديل شود. تحليل خبري الجزيره نيز بر حمايت هوايي گسترده‌تر و هماهنگي عمليات تاكيد كرد، اما مشكلاتي چون انسجام نيروهاي دولتي و توان انصارالله براي تجديد آرايش و ادامه حملات موشكي و پهپادي را همچنان موثر دانست.
در مقابل، انصارالله از حملات به فرودگاه ملك خالد در رياض، پالايشگاه رابغ، فرودگاه ابها و تاسيسات نظامي و ديگر اهداف در جنوب عربستان خبر داد. همه اين ادعاها ازسوي رياض تاييد نشده‌اند. سازمان هواپيمايي عربستان، با اين حال، وقوع حملات شامگاه دوشنبه به فرودگاه‌هاي جازان و نجران را تاييد كرد و از سه زخمي و خسارت مادي خبر داد. ائتلاف سعودي نيز اعلام كرد يك سكوي پرتاب موشك در صنعا و انباري حاوي بيست موشك بالستيك در صعده را هدف قرار داده است. اين موضع‌گيري‌ها، بدون تاييد مستقل ميزان خسارت، بيانگر استمرار حملات متقابل‌اند .
ردپاي واشنگتن در جنگ يمن
نقش واشنگتن در اين رويارويي نيز موضوع گزارش آسوشيتدپرس بود. يك مقام منطقه‌اي و يك مقام امريكايي، به شرط ناشناس ماندن، گفتند حمايت امريكا از عربستان شامل تبادل اطلاعات، شناسايي اهداف و برنامه‌ريزي عمليات بوده است. ماركو روبيو، وزير خارجه امريكا، از حق دفاع عربستان و نيروهاي دولتي يمن سخن گفت، اما جزييات هماهنگي عملياتي را بيان نكرد. درنتيجه، آنچه اين گزارش مستند مي‌كند ادعاي حمايت اطلاعاتي و برنامه‌ريزي است نه تاييد مشاركت رزمي مستقيم امريكا در تمام عمليات.در سطح منطقه‌اي، عربستان، تركيه و پاكستان نيز براي فعال كردن تدابير بازدارندگي جمعي و اعزام نيرو و تجهيزات به عربستان توافق كردند. با اين حال، بيانيه منتشرشده ازسوي وزارت خارجه پاكستان، شمار نيروها، كشورهاي تامين‌كننده آنها يا زمان‌بندي استقرار را مشخص نكرد. وزارت اطلاعات پاكستان نيز، ارقام مطرح‌شده درباره استقرار سي تا چهل هزار نيروي پاكستاني را رد كرد. در همين حال فرناندو كارواخال، مشاور پيشين شوراي امنيت سازمان ملل متحد در امور يمن در گفت‌وگو با الجزيره، ماهيت حمايت عملي اين كشورها را همچنان نامشخص دانست و احتمال تلاش پاكستان براي ميانجيگري را مطرح كرد.
هراس رياض از تصاعد بحران در باب‌المندب
اهميت اين تحولات تنها نظامي نيست. براساس يادداشت منتشر شده در الجزيره، انتقال نفت عربستان از خط لوله شرق-غرب به بندر ينبع، امكان دور زدن هرمز را فراهم مي‌كند، اما محموله‌هاي عازم بازارهاي آسيايي همچنان به مسير باب‌المندب وابسته‌اند. وزير انرژي عربستان نيز، از انتقال روزانه ۵.۸ ميليون بشكه نفت از اين خط لوله خبر داد. از اين منظر، حفظ امنيت ساحل و آبراه فراتر از اعلام دستاوردهاي زميني ارزيابي شده است. در اين ميان فشار اقتصادي ناشي از بحران، همزمان در هرمز نيز ادامه دارد. سازمان عمليات تجارت دريايي بريتانيا از اصابت يك پرتابه ناشناس به نفتكشي هنگام خروج از تنگه در ششم اكتبر خبر داد؛ گزارشي كه عامل حمله را مشخص نمي‌كند. قطر نيز هشدار داده كه اختلال تجارت تنها نفت و گاز را دربرنمي‌گيرد و تامين موادي مانند نهاده‌هاي كود، هليوم و آلومينيوم را تحت فشار قرار داده است. اين هشدار اقتصادي، بخشي از استدلال دوحه براي پايان دادن به درگيري از مسير مذاكره بوده است.