تحليل قرعهكشي و چشم‌انداز ايران در جام ملت‌هاي ۲۰۲۷
مسير سربالايي يا يك فرصت طلايي؟
ر‌وزبه‌دلاور
قرعهكشي جام ملت‌هاي آسيا ۲۰۲۷ فرصتي داد تا نقشه راه تيم ملي فوتبال ايران براي رسيدن به جام قهرماني را بررسي كنيم. شنبه شب و در حالي كه هواداران فوتبال در قاره كهن با هيجان و نگراني به تماشاي اسامي گروه‌ها نشسته بودند، قرعهكشي اين رقابت‌ها انجام شد و تيمها، رقيبان خود را شناختند. اما گروه سوم كه ايران در آن قرار گرفته تركيبي از حريفان شناخته شده، سنتي و در حال پيشرفت است. اين قرعه نه تنها مسير مشخصي را پيش روي امير قلعه‌نويي قرار داده، بلكه لبخندي از سر رضايت بر لبان او نشاند! لبخندي كه شايد نشاني از اعتماد به نفس باشد، اما نبايد ما را از تحليل دقيق‌‌تر مخاطرات غافل كند.
حريفاني كه از نظر تراز زير دست ايران هستند
ايران در گروه سوم با سه تيم سوريه، قرقيزستان و چين همگروه شده است. اگر بخواهيم از نگاه واقع‌بينانه به اين تقابل‌‌ها بنگريم، ايران از نظر تراز فني و كيفيت بازيكنان در جايگاهي بسيار بالاتر از اين سه تيم قرار دارد. اما در فوتبال مدرن آسيا روي كاغذ سر بودن به معناي پيروزي قطعي نيست. اولين تقابل، ديدار با چين در ۱۹ دي‌ماه است. چين حريفي است كه تاريخ فوتبال آسيا گواه است كه هميشه در برابر ستاره‌هاي ايران كم آورده و در تقابل‌‌هاي مستقيم تسليم قدرت و تكنيك ايراني‌‌ها شده است. با اين حال فوتبال چين در سال‌هاي اخير تلاش كرده تا هويت خود را بازسازي كند و نبايد با ديدي بيش از حد ساده انگاشته شده به اين ديدار نگريست. در بازي دوم، ۲۳ دي‌ماه تيم ملي كشورمان با قرقيزستان روبه‌رو مي‌شود. قرقيزستاني‌‌ها كه همين چند ماه پيش لقمه‌اي چاق و دشوار براي ما نشان دادند، ثابت كردند كه با سازماندهي درست مي‌توانند حاشيه امن خود را ايجاد كنند. اما حقيقت تلخ براي آنها اين است كه در تقابل مستقيم با كلاس بالاي مليپوشان ايران هنوز راه زيادي براي رسيدن به سطح ستاره‌هاي ما دارند. در نهايت، ديدار ۲۸ دي‌ماه با سوريه رقم مي‌خورد. سوريه حريفي است كه مي‌توان آن را سنتي و چغر توصيف كرد؛ تيمي كه شايد در بازي‌هاي بزرگ از نظر تكنيكي در برابر ايران عقب باشد، اما با روحيه جنگندگي و بازي‌هاي فيزيكي همواره مي‌تواند بازي را براي حريف دشوار كند. با اين حال، تجربه نشان داده كه سوريه در نهايت بازنده بازي‌هاي سرنوشت‌‌ساز مقابل ايران بوده است.
صعود راحت يا مديريت ريسك؟
با توجه به عملكرد تيم‌‌هاي اين گروه در ادوار گذشته صدرنشيني ايران در گروه سوم بسيار محتمل به نظر مي‌رسد. در واقع حتي اگر ايران در يكي از بازي‌ها به نتيجه‌اي بهتر از برد دست نيابد به احتمال بسيار زياد جايگاه دوم را هم حفظ خواهد كرد. اين يعني در مرحله يك هشتم نهايي مسير ايران هموارتر از ساير گروه‌ها خواهد بود. امير قلعه‌نويي پيش‌‌تر اشاره كرده كه فوتبال آسيا نسبت به گذشته پيشرفت كرده است. اين جمله نبايد به معناي ساده‌‌انگاري باشد، بلكه بايد به عنوان يك هشدار براي بازيكنان تلقي شود. با وجود افول كلي فوتبال ايران در سطح باشگاهي و ساختاري استعدادهاي درخشان مليپوشان ما همچنان توانايي اين را دارند كه از پس اين تيمها برآيند. با اين حال، كليد موفقيت در اين مرحله مديريت فشار و حفظ تمركز براي مراحل حذفي است، چرا كه در آنجا ديگر جايي براي اشتباه نيست.
از يك هشدار تا رويارويي با غول‌‌ها
اگر فرض را بر اين بگذاريم كه ايران با صدرنشيني از گروه سوم صعود مي‌كند، مسير ما در مرحله يك‌هشتم نهايي با تيم سوم يكي از گروه‌هاي A، B يا F روبه‌رو خواهد بود. بر اساس رده‌بندي‌‌هاي فعلي احتمال تقابل ما با تيم‌هايي نظير عمان (از گروه A)، بحرين (از گروه B) يا تايلند (از گروه F) وجود دارد. اين تيمها اگرچه در جايگاه سوم قرار مي‌گيرند، اما مي‌توانند در يك بازي تك‌حذفي غافلگيركننده باشند. اما چالش واقعي و سخت‌تر از مرحله يك چهارم نهايي آغاز مي‌شود. طبق جدول قرعهكشي ايران در اين مرحله با برنده ديدار صدرنشين گروه E و تيم دوم گروه D روبه‌رو خواهد شد. حضور كره جنوبي در گروه E احتمال تقابل چندين باره ما با اين قدرت بزرگ آسيايي را بسيار بالا برده است! اگر كره جنوبي بتواند از سد عراق عبور كند در يك‌‌چهارم نهايي ايران با يكي از بزرگ‌ترين رقباي سنتي خود در قاره روبه‌رو خواهد شد.
عبور از سد كره و عربستان
اما اگر بخواهيم با ديد باز و تحليل دقيق‌‌تر مسير رسيدن به فينال را ترسيم كنيم بايد بدانيم كه ايران در مسير صعود به مرحله نيمه‌‌نهايي احتمالا با تيم‌‌هاي قدرتمندي نظير قطر (از گروه F) يا عربستان (از گروه A) روبه‌رو خواهد شد.
طبق احتمالات اگر همه تيم‌‌هاي مطرح طبق انتظار صدرنشين شوند عربستان در نيمه نهايي بزرگ‌ترين مانع ايران خواهد بود و در نهايت اگر بخواهيم به قله برسيم مسير ما به سمت فينال احتمالا از ميان دو غول عبور خواهد كرد؛ كره جنوبي در يك چهارم نهايي و عربستان در نيمه نهايي. در سمت ديگر جدول تيم‌‌هاي قدرتمندي چون استراليا، ژاپن و ازبكستان قرار دارند كه در صورت صعود در فينال با ايران روبه‌رو خواهند شد.
فراتر از يك بازي ساده
جام ملت‌هاي پيش رو براي ايران تنها يك تورنمنت فوتبال نيست، بلكه فرصتي براي اثبات دوباره اقتدار فوتبال ايران در آسيا پس از سال‌هاي پر فراز و نشيب است. گروه سوم مسيري نسبتا امن براي صعود است، اما اين مسير بايد با دقت و مديريت هوشمندانه طي شود تا انرژي تيم براي نبرد با شيرهاي كره‌اي و اسب‌‌هاي عربستان ذخيره بماند! امير قلعه‌نويي و شاگردانش بدانند كه در تورنمنت‌‌هاي حذفي نام بزرگ به تنهايي كارساز نيست و آمادگي ذهني و بدني در لحظات حساس تفاوت ميان قهرمان و بازنده را رقم مي‌زند. ايران با داشتن استعدادهايي كه در سخت‌ترين شرايط هم خودنمايي مي‌كنند، مي‌تواند از اين قرعهكشي براي رسيدن به هدفي كه فراتر از صعود است، استفاده كند، هدفي چون ايستادن در سكوي قهرماني آسيا كه بيش از نيم قرن است در حسرت آن هستيم.