منزلت زن از نگاه بنيانگذار(۳)
احمد مازني
در ادامه يادداشت قبلي به بررسي وضعيت زنان در دوره پهلوي از ديدگاه امام خميني ميپردازيم. بنيانگذار انقلاب اسلامي ايران درباره اوضاع زنان اين دوره و نگاه خاندان پهلوي در اين مورد ميفرمايد: «به اسم آزادي، آزادي زنان و آزادي مردان، آزادي از زن و مرد را سلب كردند. زنها و جوانان ما را فاسدالاخلاق كردند. شاه براي زن اين خاصيت را قائل بود كه ميگفت زن بايد فريبا باشد. البته با آن نظر حيواني كه او داشت. ... زن را فرو كشيد به مرتبه يك حيوان، به اسم اينكه براي زن ميخواهد مقام درست كند، زن را از مقام خودش پايينتر آورد. زن را مثل يك عروسك درست كرد. در صورتي كه زن انسان است، آنهم يك انسان بزرگ... اين پدر و پسر و خصوصا اين پسر آنقدر جنايات كه به زن كردند، به مردان نكردند....» (صحيفه نور، ج ۶، ص ۱۸۵ و ۱۸۶) امام خميني در اين بيان، اشارهاي دارد به اظهارات محمدرضا پهلوي در سال ۱۳۵۲ با اوريانا فالاچي، خبرنگار سرشناس و جنجالي ايتاليايي؛ مصاحبهاي كه جنجال زيادي بهپا كرد. پايگاه اطلاعرساني پژوهشكده تاريخ معاصر؛ بخشهايي از مصاحبه تاريخي محمدرضا پهلوي با اوريانا فالاچي، خبرنگار مطرح ايتاليايي، درباره قابليتهاي زنان را منتشر كرد بخشي از اين مصاحبه را در ادامه اين يادداشت ملاحظه ميكنيد: «اوريانا فالاچي: چقدر عجيب است اعليحضرت! اگر يك شاه باشد كه اسمش همواره با نام زنان پيوسته است، آن شما هستيد و حالا من كمكم احساس ميكنم كه زنان هيچ ارزشي در زندگيتان ندارند. شاه: ميدانيد زنها... ببين، بگذار اينطور موضوع را مطرح كنم. من آنها را دستكم نميگيرم، همانطور كه در عمل نشان داده شده است كه آنها بيشترين سود را از انقلاب سفيد من بردهاند. من قاطعانه مبارزه كردم تا حقوق و مسووليتهاي مساوي برايشان اخذ كنم. من حتي آنها را وارد ارتش كردهام كه آنجا پس از شش ماه آموزش نظامي، براي مبارزه با بيسوادي به روستاها فرستاده ميشوند؛ همچنين نبايد فراموش كنند كه من پسر كسي هستم كه در ايران كشف حجاب كرد، ولي من صادق نخواهم بود.
اگر ادعا كنم كه حتي يكي از آنها نفوذي بر من داشته است. هيچ كس نميتواند نفوذ بر من داشته باشد؛ ابدا هيچ كس و يك زن حتي كمتر. در زندگي يك مرد زنها به حساب ميآيند اگر زيبا و برازنده باشند و بدانند چطور زنانه رفتار كنند... مثلا اين داستان آزادي زنان چيست؟ طرفداران حقوق زن حقيقتا چه ميخواهند؟ شما چه ميخواهيد؟ برابري؟ خودتان بگوييد. من نميخواهم بيادب باشم، ولي شما ممكن است از نظر قانون برابر باشيد، ولي نه در قابليت. مرا ببخشيد براي گفتنش.
فالاچي: ما نيستيم؟
شاه: نه. شما هرگز يك ميكل آنژ يا باخ توليد نكردهايد. شما حتي يك آشپز مهم نيافريدهايد و حرف نبودن فرصتها را نزنيد، حتما شوخي ميكنيد؟ آيا شما فرصتش را نداشتيد كه حتي يك آشپز قابل به تاريخ بدهيد؟ شما هيچ چيز باارزشي توليد نكردهايد، هيچ چيز! خودتان بگوييد، چند زن قادر به حكومت در طي مصاحبههايي نظير اين، ملاقات كردهايد؟
فالاچي: حداقل دو اعليحضرت: گلدا ماير و اينديرا گاندي.
شاه: تنها چيزي كه ميتوانم بگويم اين است كه آن زنها در قدرت، خيلي سختگيرتر از مردان هستند. خيلي بيرحمتر. خيلي به خون تشنهترند» و اصرار ميكند كه:
«من حقايق را نقل ميكنم نه اينكه عقايد را. شما وقتي فرمانروا ميشويد بيعاطفه و سنگدل ميشويد. كاترين دو مديسي، كاترين ملكه روسيه، اليزابت اول انگلستان را به ياد بياوريد. از لوكرس بورژياي شما با زهر و دسيسههايش نام نميبرم! شما زنان توطئهگريد، شما شيطانيد، تكتك شما.»
ملاحظه ميكنيد راز درون اين مرد بوالهوس در مورد زنان چگونه در يك مصاحبه برملا ميشود؛ او به ننگينترين عمل پدرش يعني كشف حجاب اجباري افتخار ميكند و از اقدامات دوره خودش در قالب انقلاب سفيد ميگويد؛ اما در عين حال زنان را ناتوان ميداند و يك سخن عاميانه را بر زبان جاري ميسازد كه زنان حتي يك آشپز مهم نيافريدهاند! و درنهايت آنها را در موضع قدرت، بيرحمتر، سختگيرتر و خونريزيتر از مردان معرفي ميكند! و تكتك زنان را توطئهگر و شيطان ميداند!