گزارشی از وضعیت اردوگاه ترامپیست‌ها
کابوس‌کنگره
نوشين محجوب | دموكرات‌ها با به دست گرفتن كنترل هر دو مجلس كنگره امريكا، شكست سنگيني به دونالد ترامپ و حزب جمهوري‌خواه تحميل كردند؛ شكستي كه اختلاف‌هاي درون دولت را آشكارتر كرده و سياست واشنگتن درقبال ايران را به پرسشي اصلي تبديل كرده است. طبق گزارش سي‌ان‌ان، دموكرات‌ها از ۲۵۰ كرسي مجلس نمايندگان عبور كرده و دست‌كم ۳۰ نماينده مستقر جمهوري‌خواه را كنار زده‌اند؛ موجي كه از حوزه‌هاي رقابتي تا پايگاه‌هاي سنتي جمهوري‌خواهان امتداد يافته است. ديويد ايگنيشس، ستون‌نويس واشنگتن‌پست، در تحليل بازنشر شده در فارن‌پاليسي، اين نتيجه را محصول فاصله گرفتن مستقل‌ها و جمهوري‌خواهان ميانه‌رو از ترامپ مي‌داند. نارضايتي از گراني و جنگ با ايران، با احساس خلف وعده رييس‌جمهوري همراه شد؛ چهره‌اي كه زماني از پايان‌دادن به جنگ‌هاي بي‌پايان سخن مي‌گفت. اكنون مساله و پرسش براي بسياري اين است كه شكست سنگين جمهوري‌خواهان، ترامپ را به توافق با ايران نزديك مي‌كند يا به تشديد فشار مي‌انجامد؟
معناي آبي شدن كنگره براي ايران
جي‌دي ونس، معاون رييس‌جمهور امريكا، جنگ را علت شكست جمهوري‌خواهان قلمداد كرده است. ترامپ نيز نقش افزايش قيمت‌ها بر اثر جنگ را پذيرفته، اما گفته در صورت ضرورت دوباره همان تصميم (تهاجم به ايران) را مي‌گرفت. همين تفاوت نشان مي‌دهد پذيرش هزينه انتخاباتي جنگ، هنوز به توافق در دولت درباره پايان آن منجر نشده است. علي واعظ، تحليلگر گروه بين‌المللي بحران، در گفت‌وگو با سي‌ان‌ان توضيح داد كه ترامپ مي‌تواند به توافقي براي حفظ اعتبار روي بياورد يا با تشديد عمليات، براي در دست گرفتن ابتكار عمل خيز بردارد. همزمان صنم وكيل، تحليلگر چتم‌هاوس نيز به همين شبكه گفته ديپلماسي احتمالا در كنار تهديد نظامي ادامه مي‌يابد و توافق موقت درباره هرمز، از توافق جامع دست‌يافتني‌تر است. در اين ميان آكسيوس، ادامه محاصره دريايي و تحريم‌ها را گزينه سوم معرفي كرده؛ رويكردي كه جان رتكليف، رييس سيا و اسكات بسنت، وزير خزانه‌داري از حاميان آن توصيف شده‌اند. در مقابل، ونس از ميانجيگري قطر حمايت كرده و بنا بر روايت اين رسانه، ارزيابي‌هاي بنيامين نتانياهو درباره ايران را در محافل خصوصي به‌شدت زير سوال برده است. مواضع ترامپ نيز روشن و يكدست نيست. او از نبود برنامه فوري حمله سخن گفته و همزمان تصميم درباره ادامه عمليات را نزديك دانسته است. گزارش نيويورك‌تايمز درباره آمادگي نظاميان امريكايي براي حملات، حركت ناو تئودور روزولت و ادعاي آموس هوكشتاين، مقام پيشين امريكايي، درباره تعويق عمليات، به نگراني‌ها افزوده‌اند. با اين حال، آمادگي نظامي به معناي صدور دستور حمله نيست؛ همان‌طور كه شكست انتخاباتي نيز تضمين‌كننده پايان تهديد عليه ايران نيست.
پايان اعتبار جمهوري‌خواهان در ايالت‌هاي سنتي
ميشيگان و تگزاس از نقاط مهم پيروزي دموكرات‌ها بودند؛ دو پايگاهي كه در كنار كاروليناي شمالي پايگاه سنتي آراي حزب جمهوري‌خواه بود اما حالا اين چرخ 360 درجه‌اي و آراي مردمان اين ايالات به دموكرات‌ها بسيار مورد توجه قرار گرفته است. در ميشيگان، عبدالسيد با شكست مايك راجرز، نامزد مورد حمايت ترامپ، كرسي دموكرات‌ها را حفظ كرد و به نخستين مسلمان منتخب سناي امريكا تبديل شد. در تگزاس نيز جيمز تالاريكو با شكست كن پكستون، يك كرسي جمهوري‌خواهان را به دست آورد و به شكل‌گيري اكثريت تازه دموكرات‌ها در سنا كمك كرد. اهميت اين دو نتيجه متفاوت اما مكمل بود: حفظ يك كرسي حساس در ميشيگان و شكستن برتري جمهوري‌خواهان در تگزاس. همزمان، انتخاب دست‌كم هفت مسلمان به كنگره، نقطه عطفي در گسترش نمايندگي سياسي مسلمانان رقم زد. افزون بر عبدالسيد، آدام حماوي از نيوجرسي و دارياليزا آويلا شواليه از نيويورك براي نخستين‌بار به مجلس نمايندگان راه يافتند و رشيده طليب، ايلهان عمر، آندره كارسون و لطيفه سايمون نيز كرسي‌هاي خود را حفظ كردند؛ تركيبي از چهره‌هاي تازه و باتجربه كه حضور مسلمانان در نهاد قانونگذاري امريكا را تقويت مي‌كند.
گراني؛ هزينه داخلي جنگ و تعرفه‌ها
پيامدهاي اقتصادي جنگ با ايران، سياست خارجي ترامپ را به دغدغه روزمره راي‌دهندگان پيوند زد. كيت جانسون، نويسنده حوزه اقتصاد و انرژي فارن‌پاليسي، توضيح مي‌دهد كه افزايش قيمت انرژي بر اثر جنگ، در كنار تعرفه‌هايي كه هزينه كالاها را براي كسب‌وكارها و مصرف‌كنندگان بالا برد، فشار بر خانوارهاي امريكايي را تشديد كرد. به روايت او از نظرسنجي‌ها، اقتصاد مهم‌ترين نگراني راي‌دهندگان بوده است و تورم و تداوم قيمت‌هاي بالا در مركز اين نگراني قرار داشت. در همين راستا ديويد ايگنيشس، ستون‌نويس واشنگتن‌پست نيز در تحليل بازنشرشده در فارن‌پاليسي، اين نارضايتي را به فاصله ميان وعده‌هاي ترامپ و عملكرد او مرتبط مي‌داند؛ او در اين باره مدعي است، رييس‌جمهوري كه با وعده مديريت بهتر اقتصاد و پايان جنگ‌هاي بي‌پايان راي گرفته بود با افزايش قيمت بنزين و هزينه‌هاي جنگ روبه‌رو شد. در اين چارچوب، معيشت محل تلاقي انتقاد از سياست اقتصادي و سياست خارجي دولت و به زمينه‌اي مهم براي شكست جمهوري‌خواهان تبديل شد.
پايان ترامپيسم؟
راوي آگراوال، سردبير فارن‌پاليسي، انتخابات ميان‌دوره‌اي اخير را آغاز افول ترامپيسم ارزيابي كرد، اما همزمان تاكيد دارد كه راي مردم بيشتر رد عملكرد موجود است تا تاييد برنامه‌اي مشترك براي آينده. باقي‌ماندن پايگاه سخت ماگا نيز نشان مي‌دهد پايان نفوذ ترامپ، نتيجه‌اي قطعي نيست. با اين حال، رقابت بر سر آينده جمهوري‌خواهان آشكارتر شده است. فاكس‌نيوز موضع ونس را تلاشي براي جذب راي‌دهندگان ناراضي از نزديكي ترامپ به اسراييل مي‌داند؛ هر چند گزارش هماهنگي پيام او با رييس‌جمهور، مانع تعبير اين اختلاف به جدايي كامل مي‌شود. همزمان، ماركو روبيو، وزير خارجه و مشاور امنيت ملي امريكا گزارش‌هاي ايندپندنت و بلومبرگ درباره احتمال كناره‌گيري‌اش را تكذيب كرد. او در گفت‌وگو با نيويورك‌تايمز گفت قصد دارد تا پايان دوره ترامپ در دولت بماند و از تصميم رييس‌جمهور براي جنگ با ايران دفاع كرد؛ با اين‌حال، پذيرفت كه افزايش قيمت بنزين دستاوردي نيست كه بتوان در كارزار انتخاباتي به آن باليد. با اين حال گروهي از تحليلگران با اشاره به نتايج كارزار ميان‌دوره‌اي و مواضع برخي چهره‌هاي كابينه ترامپ و اعضاي جمهوري‌خواه بر اين باورند كه شكاف‌ها عيان شده و هر اندازه زمان بگذرد و اجماعي حاصل نشود، اين چندصدايي عريان‌تر خواهد شد.
رويارويي ترامپ و كنگره
پيت هگست، وزير دفاع امريكا اكنون در مركز فشارها قرار دارد. سي‌بي‌اس از بررسي جانشيني احتمالي ران دسنتيس، فرماندار فلوريدا، خبر داده، اما ترامپ بر حفظ او تاكيد كرده و پنتاگون براي دفاع از هگست بسيج شده است. توماس مسي، نماينده جمهوري‌خواه مجلس نمايندگان امريكا، اعلام كرده كه طرح استيضاح پيت هگست، وزير دفاع را براي راي‌گيري به جريان خواهد انداخت. در سوي ديگر، جيسون كرو، نماينده دموكرات همين مجلس، در گفت‌وگو با الجزيره بر استفاده از اختيار كنگره در تخصيص بودجه براي پايان‌دادن به جنگ با ايران تاكيد كرده است. ر خانا، ديگر نماينده دموكرات نيز گفته حمايت خود از نامزدي حكيم جفريز، رهبر دموكرات‌هاي مجلس نمايندگان، براي رياست مجلس را به تعهداتي ازجمله قطع بودجه جنگ با ايران و برگزاري راي‌گيري درباره لغو كمك‌هاي نظامي به اسراييل مشروط خواهد كرد. ياسمين انصاري، نماينده دموكرات مجلس نمايندگان هم در واكنش به تهديدهاي تازه ترامپ عليه ايران، از هم‌حزبي‌هاي خود خواسته براي متوقف‌كردن رييس‌جمهوري امريكا اقدام كنند. همچنين برايان فينوكن، مشاور ارشد گروه بين‌المللي بحران، به فارن‌پاليسي گفته افزودن ممنوعيت تامين مالي جنگ به لوايح ضروري بودجه، مي‌تواند ابزار موثري باشد.
با اين حال، مهار دولت آسان نيست: عبور از وتوي رييس‌جمهور به راي دوسوم هر دو مجلس نياز دارد و استيضاح نيز با بركناري يكسان نيست؛ محكوميت در سنا مستلزم دوسوم آراي اعضاي حاضر است.
اسراييل و دشواري تشكيل كابينه
تحولات واشنگتن با بن‌بست سياسي اسراييل همزمان شده است. سايمون اسپيكمن كوردال، خبرنگار الجزيره، گزارش داده بلوك نتانياهو ۵۳، مخالفان به رهبري گادي آيزنكوت ۴۸ و احزاب عربي ۱۹ كرسي دارند. اين درحالي است كه به دست آوردن حمايت براي تشكيل كابينه، هنوز به معناي تشكيل كابينه نيست. در كنار گزارش سي‌ان‌ان از اعلام قطع كمك نظامي امريكا به اسراييل و نگراني اسحاق هرتزوگ، رييس‌جمهوري اين بازيگر فشار بر نتانياهو را افزايش داده است. هر چند مشخص نيست هرتزوگ روز يكشنبه هفته پيش رو قرار است چه كسي را مامور تشكيل كابينه كند. با اين حال، شبلي تلحمي، مدير نظرسنجي مسائل مهم دانشگاه مريلند به الجزيره گفته حتي تغيير نخست‌وزير لزوما نگرش امريكايي‌ها در ارتباط با اسراييل را اصلاح نمي‌كند. به باور اين نويسنده كاهش حمايت از سياست جنگ روشن است؛ آزمون بعدي، تبديل آن به محدوديت عملي براي ادامه درگيري خواهد بود.