منزلت زن از نگاه بنيانگذار (۱۶)
احمد مازني
در ادامه بررسي نقش زنان در دفاع از ميهن، نكته مهم ديگري نيز وجود دارد: دشمنان ايران در سالهاي اخير كوشيدهاند با بهرهبرداري از برخي مطالبات و مسائل زنان، ميان آنان و هويت ملي و ديني جامعه فاصله ايجاد كنند. بيتوجهي به مطالبات واقعي زنان و تقليل مسائل آنان به رقابتهاي سياسي، البته ميتواند به اين تلاشها ميدان دهد، اما نبايد فراموش كرد كه زنان ايراني، باوجود تنوع ديدگاهها، گرايشها، سبكهاي زندگي و پوشش، در بزنگاههاي تاريخي نشان دادهاند كه نسبت به سرنوشت ايران و استقلال و عزت آن بيتفاوت نيستند. تعلق خاطر به ميهن، منحصر به يك گروه، سليقه يا گرايش اجتماعي نيست و نميتوان آن را با معيارهاي محدود و يكسانساز تعريف كرد. از همين رو، دفاع از ايران و پاسداشت سرمايه اجتماعي آن، مستلزم به رسميت شناختن همه زنان ايراني، شنيدن مطالبات آنان و فراهم كردن زمينه مشاركت موثرشان در اداره كشور است. نميتوان از زنان انتظار حضور و فداكاري در عرصههاي دشوار داشت، اما در مقام سياستگذاري و تصميمگيري، ظرفيتها، حقوق و خواستههاي آنان را ناديده گرفت. اين همان درسي است كه ميتوان از سنت بنيانگذار درباره منزلت زن آموخت: زن ايراني را بايد صاحب اراده، شخصيت، حق انتخاب و مسووليت اجتماعي دانست. بنابراين، بازگشت به سنت بنيانگذار در موضوع منزلت زن، تنها به يادآوري خاطرات و نقل سخنان امام خميني (ره) محدود نميشود، بلكه به معناي وفاداري عملي به نگاهي است كه زن را عنصري موثر در سرنوشت جامعه و يكي از اركان اقتدار و پايداري ملت ميداند. زناني كه در دوران انقلاب و دفاع مقدس در صف نخست مقاومت ايستادند...
امروز نيز شايسته آنند كه در همه عرصههاي حيات اجتماعي و ملي، نه به عنوان نيروهايي حاشيهاي، بلكه به عنوان شهرونداني برخوردار از حقوق برابر و ظرفيتهاي تعيينكننده مورد توجه قرار گيرند. اين نگاه، هم اداي دين به زنان ايثارگر گذشته است و هم ضرورتي براي ساختن ايراني مستقل، مقتدر و برخوردار از سرمايه اجتماعي پايدار در آينده، چراكه از ديدگاه امامخميني حضور زنان محدود به عرصههاي خاص نميشود بلكه زنان در تمامي عرصههاي سياسي، اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و دفاعي ميتوانند و
ميبايست نقش موثر و حضور فعالي داشته باشند. از اين رو امام قبل از پيروزي انقلاب با تبليغات غلط و ارتجاعي مربوط به خانهنشيني زنان مخالفت كردند و فرمودند: «اين تبليغات كه «اگر اسلام پيدا شد مثلا ديگر زنها بايد بروند توي خانهها بنشينند و قفلي هم درش بزنند كه بيرون نيايند» اين چه حرف غلطي است كه به اسلام نسبت ميدهند. صدر اسلام زنها توي لشكرها هم بودند، توي ميدانهاي جنگ هم ميرفتند.» (صحيفه نور، ج ۴، ص ۵۹)
و بر آموزش نظامي زنان براي دفاع از ميهن تاكيد ميكنند و ميفرمايند: «اگر دفاع بر همه واجب شد، مقدمات دفاع هم بايد عمل بشود. از آن جمله قضيه اينكه ترتيب نظامي بودن، ياد گرفتن انواع نظامي بودن را براي آنهايي كه ممكن است. اينطور نيست كه واجب باشد بر ما كه دفاع كنيم و ندانيم چه جور دفاع كنيم. بايد بدانيم چه جور دفاع ميكنيم... البته در آن محيطي كه شما تعليم نظامي ميبينيد بايد محيط صحيح باشد، محيط اسلامي باشد، همه جهات عفاف محفوظ باشد، همه جهات اسلامي محفوظ باشد. (همان، ج ۱۹، ص ۲۸۰) و حتي آموزش چريكي و پارتيزاني را براي زنان مورد تاكيد قرار ميدهند و ميفرمايند: «من از آنچه تاكنون به همت مردان و زنان با شرف و رزمنده شده است، اميد آن دارم كه در بسيج همهجانبه آموزش نظامي و عقيدتي و اخلاقي و فرهنگي با تاييد خداوند متعال موفق شوند و دوره تعليمات و تمرينهاي عملي نظامي و پارتيزاني و چريكي را شايسته و به طوري كه سزاوار يك ملت اسلامي به پا خاسته است به پايان رسانند.» (همان، ص ۲۷۵)