تنها سه روز تا برگزاري انتخابات ميان‌دوره‌اي امريكا باقي مانده و نظرسنجي‌ها از پيشتازي دموكرات‌ها در رقابت‌هاي سراسري حكايت دارند؛ انتخاباتي كه روز سوم نوامبر (12 آبان) برگزار مي‌شود و برخي ناظران مدعي‌اند اين كارزار در عمل به آزموني براي سنجش عملكرد دونالد ترامپ و حزب جمهوري‌خواه، دو سال پس از بازگشت او به كاخ سفيدتبديل شده است. در شرايطي كه نگراني از افزايش هزينه‌هاي زندگي و نارضايتي از عملكرد دولت در ميان راي‌دهندگان افزايش يافته، دموكرات‌ها همچنان اميدوارند كنترل مجلس نمايندگان و حتي سنا را به دست بگيرند. با اين حال، رقابت در ايالت‌هاي كليدي نشان مي‌دهد نتيجه انتخابات هنوز در همه جبهه‌ها قابل پيش‌بيني نيست، چراكه انتخابات ميان‌دوره‌اي علاوه بر تعيين تركيب كنگره مي‌تواند بر مسير سياسي امريكا در سال‌هاي آينده نيز اثر بگذارد. در انتخابات سوم نوامبر، سرنوشت تمامي ۴۳۵ كرسي مجلس نمايندگان، ۳۵ كرسي سنا و ۳۶ حوزه فرمانداري مشخص خواهد شد. حدود ۲۱۰ ميليون راي‌دهنده ثبت‌نام شده واجد شرايط شركت در اين انتخابات هستند. اگرچه نام ترامپ در برگه‌هاي راي قرار ندارد، نتيجه رقابت‌ها مي‌تواند ميزان قدرت او در دو سال پاياني رياست‌جمهوري را تعيين كند، چراكه كنگره در تصويب قوانين، تعيين بودجه دولت و نظارت بر عملكرد قوه مجريه نقش دارد و تغيير اكثريت سياسي در هر يك از دو مجلس مي‌تواند مسير پيشبرد برنامه‌هاي دولت را تحت تاثير قرار دهد. در هر حال و براساس تازه‌ترين ميانگين نظرسنجي‌هاي سراسري انتخابات كنگره كه ازسوي موسسه «ريل‌كلير پاليتيكس» منتشر شده، دموكرات‌ها با ۵۱.۴درصد حمايت، ۸.۲ واحد درصد از جمهوري‌خواهان با ۴۳.۲درصد حمايت پيش هستند.
همچنين نظرسنجي مشترك «اكونوميست» و «يوگاو» نشان مي‌دهد ۴۴درصد از راي‌دهندگان ثبت‌نام شده انتظار دارند دموكرات‌ها پس از انتخابات كنترل مجلس نمايندگان را دراختيار بگيرند؛ در مقابل، ۳۱درصد پيش‌بيني مي‌كنند جمهوري‌خواهان اكثريت اين مجلس را حفظ كنند. انتظارات درباره سنا به يكديگر نزديك‌تر است؛ ۳۹درصد از پاسخ‌دهندگان پيروزي دموكرات‌ها و ۳۶درصد حفظ اكثريت جمهوري‌خواهان را پيش‌بيني كرده‌اند. «كايل كونديك»، سردبير اجرايي نشريه «ساباتو كريستال بال» در مركز سياست دانشگاه ويرجينيا، در گفت‌وگو با الجزيره گفته است پيشتازي دموكرات‌ها در نظرسنجي‌هاي مربوط به مجلس نمايندگان، انتقال كنترل اين مجلس به اين حزب را تقريبا قطعي مي‌كند، اما وضعيت سنا همچنان نامشخص‌تر است.
افزايش مشاركت زودهنگام
براساس تحليل آسوشيتدپرس، پنج روز پيش از انتخابات بيش از ۴۳ ميليون امريكايي به صورت حضوري يا از طريق پست در راي‌گيري زودهنگام شركت كردند؛ رقمي نزديك به ۱۰ ميليون نفر بيشتر از تعداد راي‌دهندگان در مقطع زماني مشابه انتخابات ميان‌دوره‌اي ۲۰۲۲. در تگزاس، بيش از ۶.۳ ميليون نفر تا روز چهارشنبه راي دادند؛ در حالي كه اين رقم در دوره مشابه سال ۲۰۲۲ حدود ۴.۲ ميليون نفر بود و از افزايش ۵۰درصدي مشاركت حكايت داشت.
در جورجيا نيز شمار آراي زودهنگام از ۲.۵ ميليون راي فراتر رفت؛ رقمي كه از مجموع ۲.۳ ميليون راي ثبت‌شده در دوره مشابه انتخابات ۲۰۲۲ بيشتر است. مشاركت زودهنگام در ايالت‌هاي مين، ميشيگان، كاروليناي شمالي و كانزاس نيز بيش از ۳۰درصد افزايش يافته است. با وجود اين، افزايش مشاركت لزوما به معناي پيش‌بيني نتيجه انتخابات نيست، زيرا آمار راي‌گيري زودهنگام مشخص نمي‌كند راي‌دهندگان از كدام نامزد حمايت كرده‌اند.
دو محور اصلي نارضايتي راي‌دهندگان
در كنار رقابت‌هاي حزبي، نگراني‌هاي اقتصادي و برداشت عمومي از فساد در دولت به دو محور مهم انتخابات تبديل شده‌اند. نشريه گاردين با الهام از نظرسنجي اختصاصي موسسه «هريس» گزارش داده كه نزديك به ۹ نفر از هر ۱۰ امريكايي فساد دولتي را معضل مي‌دانند. همچنين ۷۶درصد پاسخ‌دهندگان معتقدند مقام‌هاي منتخب بيش از آنكه به بهبود وضعيت اقتصادي مردم عادي اهميت بدهند، در پي ثروت‌اندوزي براي خود هستند. در اين نظرسنجي، ۶۵درصد فساد دولتي را نگران‌كننده‌تر از قدرت شركت‌هاي بزرگ دانسته‌اند و ۲۹درصد قدرت شركت‌ها را مساله مهم‌تري ارزيابي كرده‌اند. با اين حال، هزينه‌هاي زندگي همچنان مهم‌ترين دغدغه راي‌دهندگان است؛ ۳۶درصد گفته‌اند اين موضوع بيشترين تاثير را بر تصميم انتخاباتي آنها دارد. فساد دولتي نيز در ميان موضوعاتي چون مهاجرت، مسكن، سقط جنين، جرم و امنيت و هوش مصنوعي، جايگاه دوم را به خود اختصاص داده است. در كنار اين مسائل، افزايش قيمت بنزين و هزينه خدمات درماني نيز از جمله موضوعاتي هستند كه فشار اقتصادي بر خانوارهاي امريكايي را افزايش داده‌اند. حقوق باروري، وضعيت مهاجرت و نگراني‌ها درباره وضعيت دموكراسي در امريكا نيز در زمره محورهاي مورد توجه راي‌دهندگان قرار دارند. همچنين جنگ امريكا و اسراييل عليه ايران و رشد سريع هوش مصنوعي و مراكز داده، پرسش‌هايي درباره امنيت، اشتغال و هزينه‌هاي انرژي ايجاد كرده‌اند.
گفتني است براساس اين گزارش، بخشي از نگراني‌ها درباره فساد به تحولات دوره دوم رياست‌جمهوري ترامپ بازمي‌گردد. تخريب بال شرقي كاخ سفيد براي ساخت سالني با هزينه ۴۰۰ ميليون دلار، كاهش گسترده نيروي انساني دولت فدرال و خروج بيش از ۴۲۰ هزار نفر از كاركنان دولت، ازجمله موضوعاتي هستند كه در گزارش گاردين مورد اشاره قرار گرفته‌اند. اين روزنامه همچنين به كسب‌وكار رمزارزي پسران ترامپ و درآمد يك ميليارد دلاري آن براي رييس‌جمهور امريكا و دريافت يك جت خصوصي ۴۰۰ ميليون دلاري از خاندان سلطنتي قطر پرداخته است. در ارزيابي حزبي درباره مقوله فساد نيز ۴۰درصد پاسخ‌دهندگان جمهوري‌خواهان را با مشكل فساد بيشتري مواجه دانسته‌اند؛ درحالي كه ۲۱درصد اين ارزيابي را درباره دموكرات‌ها داشته‌اند و ۳۲درصد معتقدند هر دو حزب به يك اندازه با اين مشكل روبه‌رو هستند. در ميان راي‌دهندگان مستقل، ۳۴درصد جمهوري‌خواهان و ۱۳درصد دموكرات‌ها را داراي مشكل فساد بيشتر دانسته‌اند.
هفت ايالت تعيين‌كننده و تغيير آرايش گروه‌هاي راي‌دهنده
روزنامه نيويورك‌تايمز در بررسي رقابت‌هاي سنا، هفت ايالت آلاسكا، آيووا، كانزاس، مين، ميشيگان، اوهايو و تگزاس را تعيين‌كننده سرنوشت اكثريت اين مجلس معرفي كرده است. بسياري از اين ايالت‌ها به طور سنتي پايگاه جمهوري‌خواهان بوده‌اند و ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ در برخي از آنها با اختلافي بيش از ۱۰درصد پيروز شده بود. با اين حال، داده‌هاي انتخاباتي و نظرسنجي‌هاي اخير نشان مي‌دهد بخشي از گروه‌هايي كه در سال ۲۰۲۴ به جمهوري‌خواهان گرايش پيدا كرده بودند، اكنون بار ديگر به سمت دموكرات‌ها متمايل شده‌اند. در مقابل، حمايت راي‌دهندگان سفيدپوست طبقه كارگر از جمهوري‌خواهان نيز تاحدودي كاهش يافته است. راي‌دهندگان سفيدپوست فاقد مدرك دانشگاهي در تمام ايالت‌هاي محل رقابت، جز تگزاس و آلاسكا، اكثريت را تشكيل مي‌دهند.
در ادامه گزارش اين نشريه امريكايي آمده است: نامزدهاي جمهوري‌خواه تقريبا در تمام ايالت‌هاي اصلي محل رقابت، عملكردي ضعيف‌تر از نتيجه ترامپ در سال ۲۰۲۴ داشته‌اند و حمايت اين گروه از نامزدهاي جمهوري‌خواه به ميزان دورقمي كاهش يافته است. همين روند آلاسكا و كانزاس را نيز به ميدان رقابتي نزديك تبديل كرده است. در كنار اين ايالت‌ها، رقابت‌هاي ديگري نيز در تعيين تركيب نهايي سنا اهميت دارند. در جورجيا، جان آساف، سناتور دموكرات با مايك كالينز، نامزد جمهوري‌خواه رقابت مي‌كند. در ميشيگان نيز كرسي خالي سنا محل رقابت عبدل السيد، نامزد دموكرات و مايك راجرز، نامزد جمهوري‌خواه است. در نيوهمپشاير، كريس پاپاس، نامزد دموكرات براي تصاحب يك كرسي خالي با جان سانونو، نامزد جمهوري‌خواه رقابت خواهد كرد. در كاروليناي شمالي نيز روي كوپر، نامزد دموكرات و مايكل واتلي، نامزد جمهوري‌خواه براي يك كرسي خالي رقابت مي‌كنند. در ايالت مين نيز سوزان كالينز، سناتور جمهوري‌خواه با تروي جكسون، نامزد دموكرات روبه‌رو شده است.
بازگشت راي‌دهندگان لاتين‌تبار و جوان به سمت دموكرات‌ها
يكي از مهم‌ترين تغييرات در آرايش راي‌دهندگان به گروه لاتين‌تبار مربوط است. جمهوري‌خواهان در انتخابات ۲۰۲۴ دستاوردهاي قابل‌توجهي در ميان اين گروه به دست آوردند، اما نظرسنجي‌هاي سال ۲۰۲۶ از تغيير دوباره گرايش آنها حكايت دارد. در تگزاس، «جيمز تالاريكو»، نامزد دموكرات سنا، نه‌تنها در حال جبران دستاوردهاي جمهوري‌خواهان است، بلكه در ميان راي‌دهندگان لاتين‌تبار عملكردي بهتر از دموكرات‌ها در سال ۲۰۲۰ دارد. براساس نظرسنجي‌هاي اخير، دموكرات‌ها در اين گروه با اختلاف ۳۲ واحد درصد پيشتاز هستند؛ چرخشي ۳۳ واحد درصدي در فاصله دو سال. راي‌دهندگان سياهپوست نيز در سال ۲۰۲۴ تا اندازه‌اي به سمت راست گرايش پيدا كرده‌اند. ميشيگان، اوهايو و تگزاس ازجمله ايالت‌هايي هستند كه جمعيت سياهپوست قابل‌توجهي دارند.
با اين حال، نظرسنجي‌هاي هفت ايالت محل رقابت سنا نشان مي‌دهد دموكرات‌ها در سال جاري عملكردي مشابه انتخابات ۲۰۲۴ داشته‌اند و با افزايش اندكي در حمايت اين گروه روبه‌رو شده‌اند. در ميان راي‌دهندگان زير ۳۰ سال نيز تغيير قابل‌توجهي ديده مي‌شود. جمهوري‌خواهان در انتخابات ۲۰۲۴ توانسته بودند در ميان اين گروه به نتيجه‌اي نزديك به دموكرات‌ها دست پيدا كنند، اما نظرسنجي‌هاي اخير از پيشتازي بيش از ۳۳درصدي دموكرات‌ها حكايت دارد. اين تغيير به ويژه در ميان مردان جوان چشمگير است؛ گروهي كه در سال ۲۰۲۴ جمهوري‌خواهان را با اختلاف ۲۴ واحد درصد ترجيح داده بودند، اما اكنون دموكرات‌ها در ميان آنها با اختلاف ۹ واحد درصد پيشتازند.
با اين همه، نتيجه انتخابات تنها به آرايش گروه‌هاي راي‌دهنده و پيشتازي احزاب در نظرسنجي‌ها محدود نمي‌شود. در صورت كسب اكثريت مجلس نمايندگان از سوي دموكرات‌ها، اين حزب مي‌تواند مانع تصويب برخي طرح‌هاي جمهوري‌خواهان شود و از طريق كميته‌هاي اين مجلس، تحقيقات و بررسي‌هاي نظارتي درباره دولت ترامپ را آغاز كند. همچنين مجلس نمايندگان اختيار استيضاح رييس‌جمهور را دراختيار دارد.
در سنا نيز اكثريت دموكرات‌ها مي‌توانند بر روند تصويب قوانين و تاييد نامزدهاي معرفي‌شده از سوي رييس‌جمهور براي سمت‌هايي چون قضات فدرال، اعضاي كابينه و سفيران اثر بگذارند. با اين حال، حتي پيروزي دموكرات‌ها در هر دو مجلس به معناي دراختيار گرفتن كامل قدرت نخواهد بود، زيرا ترامپ همچنان مي‌تواند قوانين مصوب كنگره را وتو كند و بي‌اثر كردن وتوي رييس‌جمهور به راي موافق دوسوم اعضاي هر دو مجلس نياز دارد.
در هر حال بنابر ادعاي برخي تحليلگران به نظر مي‌رسد انتخابات سوم نوامبر فراتر از رقابت براي چند كرسي كنگره، آزموني براي سنجش ميزان رضايت عمومي از دولت ترامپ و توانايي جمهوري‌خواهان در حفظ ائتلاف انتخاباتي سال ۲۰۲۴ خواهد بود. در اين ميان، پيشتازي دموكرات‌ها در نظرسنجي‌هاي سراسري، افزايش نگراني‌ها درباره هزينه‌هاي زندگي و فساد و تغيير گرايش برخي گروه‌هاي راي‌دهنده، موقعيت حزب حاكم را تحت تاثير قرار داده است؛ اما سرنوشت نهايي كنترل سنا همچنان به نتيجه رقابت‌هاي نزديك در ايالت‌هاي كليدي وابسته خواهد بود. افزون بر اين، شمارش آراي پستي و موقت ممكن است اعلام نتايج قطعي برخي رقابت‌ها را چند روز به تاخير بيندازد؛ بنابراين نتايج اوليه لزوما تصوير نهايي تركيب كنگره را مشخص نخواهند كرد.