گزارش بازتاب سخنراني و ديدارهای رییسجمهور در نيويورك
زبان حقطلبانه
گفتوگو با ديهيم خان بيگي / پيام ديپلماتيك تهران در عصر بحران
گروه سياسي|هنوز دقايقي از پايان سخنراني رييسجمهور در نيويورك نگذشته بود كه دامنه وسيعي از بازخوردهاي مثبت و اثرگذار از داخل و خارج كشور در خصوص اين سخنراني بازتاب پيدا كرد. بسياري از ايرانيان فارغ از رويكرد و جهتگيري سياسي رييسجمهور را به خاطر اقتدار، عقلانيت و استحكامي كه از خود بروز داده بود، ستودند. حضور مسعود پزشكيان در هشتاد و يكمين مجمع عمومي سازمان ملل را ميتوان نقطه عطفي در رويكرد ديپلماتيك دولت چهاردهم دانست. حضوري كه فراتر از يك سخنراني تشريفاتي، تلاشي براي بازتعريف تصوير ايران در «تريبونِ تراز اول» جهان بود. در دنيايي كه با قطببنديهاي سخت و تنشهاي بيسابقه در خاورميانه دست به گريبان است، سخنراني رييسجمهور ايران نه از سر انفعال، بلكه با نوعي «عقلانيت مقتدرانه» همراه بود. آنچه نطق پزشكيان را از الگوهاي رايج متمايز ميكرد، انتخاب لحني بود كه همزمان «زبان حقطلبي» را در برابر بيعدالتيهاي ساختاري و يكجانبهگراييهاي غرب حفظ كرد و هم «دريچهاي براي تعامل» را گشوده نگه داشت. اقتدار در اين سخنراني به معناي فرياد زدن براي اثبات قدرت نبود، بلكه به معناي توانايي ترسيمِ دقيقِ مرزهاي منافع ملي ايران بود؛ به گونهاي كه مخاطب جهاني (حتي در اردوگاه رقيب) نتواند اين سخنان را به عنوان نمادي از «انزواي داوطلبانه» قلمداد كند. پزشكيان با تكيه بر ادبياتِ «وفاق»، تلاش كرد تا ايران را نه به عنوان «تهديد»، بلكه به عنوان «طرفِ ذينفع در امنيت جهاني» معرفي كند كه به دليل اقدامات تروريستي و تحريمهاي ظالمانه، خود قرباني نظمِ ناعادلانه كنوني است. با اين حال، آزمون اصلي نه در نيويورك، بلكه در تهران و واشنگتن آغاز شده است. براي تداوم اين مسير، رييسجمهور نيازمند يك «صداي واحد» در داخل است. اگر ديپلماسي رسمي ايران بخواهد در گامهاي بعدي، از سد لابيهاي ضد ايراني در جهان عبور كند، بايد ميان مواضع عاليرتبه ديپلماتيك و هياهوهاي جناحي داخلي، تفكيك قائل شود. سخنراني مقتدرانه در سازمان ملل، تنها «نخستين پرده» از نمايشي است كه اگر با اجماع داخلي و استمرارِ عقلانيتِ سياسي همراه شود، ميتواند مسيرهاي مسدود شده در ديپلماسي انرژي، رفع تحريمها و امنيت منطقهاي را به تدريج هموار كند. «اعتماد» در گفتوگو با فعالان سياسي تلاش كرده بازخوردي از ديدگاههاي فعالان سياسي در خصوص كنشگري رييسجمهور در سفر به نيويورك ارايه كند.
محمد مهاجري: تريبون سازمان ملل جاي سكوت در برابر جنايات نبود
سخنراني و رايزنيهاي ديپلماتيك رييسجمهوري اسلامي ايران در هفتاد و نهمين نشست مجمع عمومي سازمان ملل متحد، با بازتابهاي گسترده و تحليلهاي متعددي در ميان چهرهها و فعالان سياسي داخلي همراه شده است. در حالي كه مواضع اتخاذ شده از سوي هيات ايراني در نيويورك با هدف تبيين دكترين سياست خارجي، اعتراض به تروريسم و تحريمهاي اقتصادي و در عين حال اعلام آمادگي براي تعامل سازنده با جهان ارزيابي ميشود، برخي جريانهاي سياسي رويكردهاي متفاوتي نسبت به كاركرد اين سفر اتخاذ كردهاند. محمد مهاجري، فعال سياسي اصولگرا، در گفتوگو با «اعتماد» ضمن ارزيابي ابعاد حضور ايران در اين آوردگاه بينالمللي، نطق رييسجمهور را مقتدرانه، به موقع و بازتابدهنده واقعيتهاي نظام بينالملل توصيف كرد. به باور وي، تريبون مجمع عمومي جايگاهي است كه نبايد در آن در برابر محاصره اقتصادي و اقدامات ضدانساني سكوت كرد و همزمان ميتوان كانالهاي ديپلماتيك را براي دفاع از منافع ملي باز نگه داشت. مهاجري همچنين با تاكيد بر لزوم يكپارچهسازي پيام ديپلماتيك ايران پس از بازگشت هيات ديپلماتيك از نيويورك، «اعتمادسازي» و «تفكيك صداي رسمي نظام از هياهوهاي جناحي» را اصليترين الزام دستگاه سياست خارجي در گام بعدي خواند و هشدار داد كه اظهارات غيرمسوولانه نبايد به عنوان موضع رسمي كشور به مخاطب خارجي منتقل شود. محمد مهاجري، فعال سياسي اصولگرا، در گفتوگو با «اعتماد» به تشريح و تحليل ابعاد سخنراني رييسجمهوري اسلامي ايران در صحن علني سازمان ملل متحد و ديدارها و رايزنيهاي ديپلماتيك انجام شده در نيويورك پرداخت.مهاجري با اشاره به ماهيت اين سخنراني ميگويد: آنچه از سوي رييسجمهور در مجمع عمومي سازمان ملل متحد مطرح شد، رويكردي مقتدرانه بود و بنده آن دسته از اظهارنظرهايي را كه معتقدند در برابر مواضع سران غرب و اسراييل بايد رويكردي منفعلانه در پيش گرفته ميشد، به هيچ عنوان نميپذيرم. او افزود: در شرايطي كه طرفهاي مقابل از تريبونهاي بينالمللي براي تهديد و توجيه جنايات جنگي و تداوم محاصره اقتصادي استفاده ميكنند، سكوت به هيچ عنوان جايز نيست. نطق قاطعانه و در عين حال پيگيري روندهاي ديپلماتيك هيچگونه تضادي با يكديگر ندارند و هر كدام كاركرد ويژه خود را در عرصه روابط بينالملل ايفا ميكنند. اين فعال سياسي با اشاره به اينكه حتي سياستمداران تندروي غربي نيز در حين تهديدات كلامي در پي پيامرساني و باز نگه داشتن مسيرهاي مذاكره هستند، اظهار كرد: تريبون سازمان ملل يك ظرفيت جهاني بيبديل است و سخنان رييسجمهور ايران نيز در كوتاهترين زمان ممكن در سطح رسانههاي بينالمللي بازتاب يافت. مهاجري تصريح ميكند: جز برخي رسانههاي معاند و وابسته، كليت جريان رسانهاي بينالمللي روايتي منصفانه و بيطرفانه از اين مواضع ارايه داد و حتي نقدهاي مطرح شده نيز اصل اعتراض ايران به روشهاي تروريستي و اقدامات نامشروع امريكا را زير سوال نبرد.اين تحليلگر مسائل سياسي در ادامه و در پاسخ به پرسشي پيرامون نوع ديپلماسي لازم در مرحله پسانيويورك و چگونگي تنظيم روابط با منطقه و غرب، بر عنصر «اعتمادسازي» تاكيد كرد.او ميگويد: اعتمادسازي، نخستين و بنياديترين گامي است كه ديپلماتها بايد در دستور كار قرار دهند. دولت در اين مرحله بايد به جامعه بينالمللي تفهيم كند كه تنها مواضعي كه از مجاري رسمي اعلام ميشود، موضع حاكميت جمهوري اسلامي ايران است.نبايد اجازه داد اظهارات پراكنده يك نماينده مجلس يا موضعگيريهاي ناپخته برخي كارشناسان در برنامههاي كمبيننده صداوسيما، به جاي سياست رسمي كشور قلمداد شود. مهاجري در پايان تاكيد كرد: براي طرفهاي خارجي و ديپلماتهاي بينالمللي بايد كاملا شفاف و مشخص باشد كه صداي رسمي جمهوري اسلامي ايران منحصرا از زبان رييسجمهور، وزير امور خارجه و دبير شوراي عالي امنيت ملي خارج ميشود و ساير سخنان تند يا نسنجيده، صرفا مصرف داخلي و جناحي داشته و بازتابدهنده راهبرد كلان نظام نيست.
گراميمقدم: پزشكيان تصوير يك ملت شكستناپذير و صلحطلب را به نمايش گذاشت
اسماعيل گراميمقدم، فعال و تحليلگر سياسي، اصلاحطلب نيز از زاويه متفاوتي به بحث ورود كرده و در گفتوگو با «اعتماد» با اشاره به سخنراني رييسجمهور در مجمع عمومي سازمان ملل متحد، اين مواضع را بازتابدهنده مقاومت تاريخي ملت ايران و خنثيكننده پروپاگانداي يكساله ايالات متحده ميداند. گرامي مقدم با تاكيد بر اينكه پزشكيان توانست واقعيتهاي نبرد اخير و حقوق حقه كشورمان را به افكار عمومي جهان معرفي كند، تصريح كرد كه پيام تهران همزمان بر صلابت دفاعي، دفاع از حاكميت ملي و استقبال از صلح شرافتمندانه استوار بوده است. گراميمقدم با اشاره به قدرت بازتاب سخنان رييسجمهور در عرصه بينالمللي گفت: «آقاي پزشكيان توانست با بياني رسا، مقاومت مردم ايران و جنايات ناشي از حملات متجاوزان به زيرساختهاي اقتصادي و شهروندان را به تصوير بكشد. اين مواضع به خوبي پروپاگانداي امريكاييها را كه به دنبال توجيه اقدامات خصمانه و يغماگري ثروت ملي ايران بودند، بياثر كرد و نشان داد حقانيت و عدالت در سوي ايران قرار دارد.» اين فعال سياسي يادآور ميشود: «رييسجمهور با قاطعيت ادعاهاي مكرر ترامپ را مبني بر توجيه تجاوز به بهانه برنامه هستهاي خنثي ساخت. وي براي جهانيان روشن كرد كه ايران همواره عضوي متعهد به مقررات NPT و تحت نظارت آژانس بينالمللي انرژي اتمي بوده و هيچگاه به دنبال سلاح هستهاي نرفته است. حمله نظامي امريكا به كشوري قانونمدار و عضو آژانس، بدون هيچ مجوز بينالمللي رخ داد؛ در حالي كه رژيم صهيونيستي بدون عضويت در NPT و با در اختيار داشتن بيش از ۱۴۰ كلاهك اتمي، آزادانه ملتهاي منطقه را تهديد ميكند.»گراميمقدم در ادامه، رفتارهاي يكجانبهگرايانه واشنگتن را نمودي از احياي «قانون جنگل» دانست و تصريح كرد: «اقدام خصمانه امريكا در به شهادت رساندن رهبري و مقامات، خطر بازگشت سلطهگري بيضابطه را به كل جهان گوشزد كرد. با اين حال، ايستادگي يكپارچه ملت ايران در كنار نيروهاي مسلح، راهبرد اصلي متجاوزان يعني تغيير نظام و تجزيه ايران را با شكستي قطعي روبهرو ساخت.» او با اشاره به رويكرد منطقي جمهوري اسلامي در سياست خارجي اظهار داشت: «آقاي پزشكيان تاكيد كرد كه ملت ما در برابر تجاوز تا پاي جان ايستادگي ميكند، اما همواره طالب صلح و گفتوگو است. سند اين مدعا آن است كه ما درست در اثناي مذاكرات مورد حمله قرار گرفتيم؛ با اين حال، چنانچه طرف مقابل اراده داشته باشد، ايران آماده دستيابي به صلحي عادلانه و شرافتمندانه است؛ با اين اصل كليدي كه امنيت منطقهاي يا بايد براي همگان باشد يا ناامني گريبانگير همه خواهد شد.» او در پايان خاطرنشان ساخت: «روشنگريهاي رييسجمهور پرده از ابهامات و دروغهاي رسانهاي غرب درباره جنگ اخير برداشت. ايشان به جهانيان نشان داد كه ايران با وجود تقديم شهدا و تحمل خسارات، حتي يك وجب از خاك خود را از دست نداد و پيروزمندانه از دل بحران خارج شد. اين دستاورد، الگويي از ايستادگي در برابر قدرتهاي سلطهگر است و افكار عمومي بينالمللي و جامعه امريكا را براي مهار سياستهاي تجاوزكارانه سران كاخ سفيد تحت فشار قرار خواهد داد.»