زهرا سليماني
سرخابيها بردند، گل گهر سيرجان صدرنشين شد و سارا قمي با جوانان ايستا در پايان هفته اول ليگ برتر زنان ايران توجهها را به خود جلب كرد.
ديالوگي ماندگار در سريال روزي روزگاري احمدجو ميان خاله ليلا (ژاله علو) و مرادبيك (مرحوم خسرو شكيبايي) وجود دارد كه در آن ليلا در آستانه عروسي يكي از دختران ايل به مراد بيك ميگويد: «سوخت عروسي را جوونايي ميارن كه خيلي ادعاشون ميشه و ميخوان سري تو سرا درآرن!» مرادبيك ميگويد: «من ادعايي ندارم...» پاسخ خاله ليلا اما واقعيتي است كه انگار در همه زمانها و مكانها بايد شنيده شود زماني كه ميگويد: «ادعايي ندارم، خودش كم ادعايي نيست...»
اين واقعيت بيشتر از هر زمان ديگري در هفته اول فوتبال زنان خودنمايي كرد. جايي كه همه مدعيان و جويندگان نامها و عناوين به صف شدند تا ليگ زنان را سر و سامان بدهند. در اين ميان با همه هياهوهاي ورود دو برند بزرگ پايتخت يعني استقلال و پرسپوليس، يك اتفاق فراتر از نتيجه در ورزشگاه انقلاب كرج توجهها را به خود جلب كرد.
سرخابيها بردند سيرجانيها صدرنشين شدند
اگرچه بردهاي قاطعانه مدعيان جديد و قديمي، اغلب تيترهاي رسانهها را به خود اختصاص داد، اما چشمهاي تيزبين تحليلگران فوتبال بر عملكرد تيمي متمركز شد كه شايد كمتر كسي انتظار داشت در اولين گام، تحولي تاكتيكي ايجاد كند. تيم «ايستا» به سرمربيگري سارا قمي تيمي بود كه چنين اثري را ايجاد كرد.
ايستا در ايام نقل و انتقالات براي بسياري از تحليلگران يك معماي بزرگ بود. تيمي كه بسياري از ستارههاي نامدار خود را از دست داد و در بازار تابستانه هم به جاي نامها تعدادي جوان مستعد را به خدمت گرفت. در همان روزها بسياري از كارشناسان حضور سارا قمي در چنين تيمي را يك قمار ارزيابي كردند . خانمگل اسبق ليگ برتر زنان اما در هفته نخست ليگ برتر نشان داد كه به جاي نامها اين تاب آوري و استراتژي تيمهاست كه سرنوشت بازيها را تعيين ميكند. درست وقتي «نامها» مغلوب «نظام تاكتيكي» شدند، ايستا توانست يك امتياز مهم را از ابرقدرت ليگ (خاتون بم) دشت كند.
بر اين اساس هفته اول ليگ در شرايطي برگزار شد كه حضور پرسپوليس (با هدايت نيلوفر اردلان) و استقلال (با هدايت مريم ايراندوست) جاني تازه به ليگ بخشيده بود. بردهاي بيدردسر سرخابيها در كنار پيروزي قاطع گلگهر سيرجان مقابل وارش نوشهر، نشان داد كه رقابت براي قهرماني امسال، فشردهتر از هميشه خواهد بود. اما خبر اصلي در كرج بود.
توقف «خاتون بم» - تيمي كه همواره مظهر قدرت و ستارهمحوري در فوتبال زنان ايران بوده - به دست شاگردان سارا قمي، تنها يك تساوي معمولي نبود. گزارشهاي ميداني «اعتماد» از اين بازي نشان ميدهد كه جوانان قمي براي حدودا يك ساعت نبض بازي را در دست داشتتد و اگر بيدقتي در ضربات آخر نبود، شايد نتيجهاي تاريخي رقم ميخورد. اين بازي نشان داد كه سارا قمي، همان خانمگل سابق كه سالها با شمّ گلزنياش در زمين ميدرخشيد، حالا با «نقشه راه» به كنار زمين بازگشته است. دنياي مربيگري در فوتبال ايران همواره تشنه مربياني است كه بازي را نه از پشت لنزهاي تلويزيوني، بلكه از عمق فهم تاكتيكي تفسير كنند. سارا قمي دقيقا از همين جنس مربيان است. جالب اينجاست كه آخرين حضور قمي به عنوان بازيكن، سال گدشته درست مقابل همين خاتون بم بود؛ جايي كه او با گلزنياش، قهرماني بميها را به تعويق انداخت و پس از آن كفشهايش را به عنوان بازيكن براي هميشه آويخت. اين تقارن تاريخي، اكنون در هيبتي جديد تكرار شده است: قمي در قامت مربي، دوباره «سد راه بمي ها» شده است.
سبك بازي ايستا تحت نظر قمي، نشاندهنده يك چرخش گفتماني در فوتبال زنان است. قمي كه پيشتر اعلام كرده بود قصد دارد نسل جديدي از فوتباليستهاي جوان و كمتر شناخته شده را معرفي كند، در بازي با خاتون بم عملا نشان داد كه تكيهاش نه بر «نامها» بلكه بر «ساختار تيمي» است. او با شناسايي دقيق نقاط ضعف و قوت حريف پرمهرهاش، عملا ابزارهاي تهاجمي خاتون را از كار انداخت. اين يعني سارا قمي يك «مربي تحليلگر» است؛ كسي كه ميداند چگونه با داشتههاي محدود، ساختاري بسازد كه در برابر نامهاي بزرگ سر خم نكند.
از نبرد كرج تا تقابل با پرسپوليس
توقف خاتون بم، تنها شروع كار است. آزمون بزرگ بعدي، تقابل با پرسپوليس است؛ تيمي كه نيلوفر اردلان - همكار و همراه قديمي سارا قمي - هدايت آن را بر عهده دارد. تقابل اين دو مربي صاحبفكر، در هفته آينده ميتواند تبديل به جذابترين ويترين تاكتيكي ليگ شود.
فوتبال زنان ايران سالهاست كه به جز برخي نامهاي محدود از فقدان مربيان «صاحب سبك» و «صاحب انديشه» رنج ميبرد، مربياني كه بتوانند فراتر از كليشههاي مرسوم، فوتبال مدرن و مبتني بر تحليل را به زمين بياورند. عملكرد هفته اول ايستا، نويد ظهور چنين چهرهاي را ميدهد. بسياري از ناظران در ورزشگاه انقلاب، از هيجان و دورنماي روشني كه ايستا با اين سبك بازي پيش روي خود دارد، سخن ميگفتند.
و اما نگاهي نو
سارا قمي به عنوان يك «خانمگل سابق» حالا در نقش يك «سرمربي مولف» قرار گرفته است. او به خوبي ميداند كه براي موفقيت در ليگ فرسايشي، نبايد به ستارهها متكي بود، بلكه بايد سيستمي طراحي كرد كه هر بازيكن در آن، بخشي از يك ماشين منسجم باشد.
اگر ايستا بتواند همين نظم تاكتيكي و جسارت در شناسايي نقاط ضعف رقبا را حفظ كند، ليگ برتر فوتبال زنان ايران بايد منتظر شگفتيهاي بزرگتري باشد. سارا قمي نشان داده كه «تفاوت» را نه در بودجههاي كلان و خريد ستارهها، بلكه در «فكر» و «ايده» جستوجو ميكند؛ رويكردي كه اگر استمرار يابد، ميتواند سقف پرواز فوتبال زنان ايران را به طرز محسوسي ارتقا بدهد. ايستا اكنون نه فقط يك تيم، بلكه نماد «تغيير» در ويترين فوتبال بانوان كشورمان است. در يك چنين چشماندازي است كه هفته نخست ليگ برتر فوتبال زنان ايران به پايان رسيد و اميدواريها براي شكلگيري ايدههاي تازه، تاكتيكهاي قوام يافته و البته نسلي متفاوت در فوتبال زنان بيشتر شد. بايد منتطر هفته دوم بمانيم تا مشخص شود عيار هر تيم و مربيان مدعي، چقدر است.