گروه اجتماعي| گزارش وزارت بهداشت از نتايج رصد وضعيت عفونتهاي تنفسي در كشور نشان ميدهد كه ابتلاي كرونا همچنان بالاتر از آستانه هشدار است و شيوع آنفلوآنزا به خصوص در گروه سني كودكان هم همچنان ادامه دارد. اولين گزارش، مبتني بر يافتههاي نظام مراقبت ديدهوري تنفسي درباره شيوع عفونتهاي تنفسي و به طور مشخص، آنفلوآنزا و كرونا است كه نشان ميدهد نسبت علائم عفونتهاي تنفسي در مراجعان سرپايي، افزايش داشته اما در مراجعان بستري اندكي كاهش يافته است.
طبق اين گزارش، در فاصله 4 تا 11 مهر ماه، ۹.۳درصد از مراجعان سرپايي داراي علائم شبهآنفلوآنزا «ILI» بودهاند كه اين عدد در هفته پيش از 4 مهر ماه 8.1درصد بوده است. همچنين در فاصله 4 تا 11 مهر ماه، ۹.۷درصد از مراجعان بستري داراي علائم تنفسي شديد «SARI » بودهاند كه اين عدد در هفته پيش از 4 مهر ماه، ۱۰.۵درصد بوده است. طبق يافتههاي نظام مراقبت ديدهوري تنفسي، از ميان ۲۰۳ نمونه تنفسي اخذ شده از مراجعان با تظاهرات «ILI» يا «SARI»، 2،9درصد موارد، آنفلوآنزا بوده كه نسبت به مدت مشابه پارسال، 2درصد افزايش دارد و همچنين، نسبت نمونههاي مثبت كرونا در فاصله 4 تا 11 مهر امسال 13.7درصد است كه نسبت به تعداد 17.4درصدي نمونههاي مثبت در هفته قبل از 4 مهر ماه، كاهش يافته اما وزارت بهداشت هشدار ميدهد كه اين كاهش قابل اطمينان نيست، چون وضعيت كنوني همچنان بالاتر از آستانه هشدار بالا است، چنانكه تعداد نمونههاي مثبت كرونا در فاصله 4 تا 11 مهر امسال نسبت به مدت مشابه پار سال 4.7درصد افزايش يافته است.
گزارش ديگري كه مورد استناد وزارت بهداشت قرار گرفته و درباره افزايش شيوع آنفلوآنزا در كشور هشدار ميدهد، يافتههاي نظام مراقبت غيرديدهوري آزمايشگاهي است كه نشان ميدهد در فاصله 4 تا 11 مهر ماه از مجموع ۵۸۴۵ نمونه تنفسي اخذ شده از بيمار و غيربيمار (۹۶.۶درصد از بيماران بستري اخذ شده) نتايج بررسي آزمايشگاههاي مولكولي دانشگاههاي علوم پزشكي كشور نشان ميدهد كه ۱۵۵مورد معادل 2.7درصد نمونه، آنفلوآنزا بوده و ۷۷.۵درصد موارد مثبت آنفلوآنزا، تايپ B به عنوان تايپ غالب بيماري در كشور است و همچنين، ۳۹.۳درصد موارد هم در گروه سني كودكان بوده چنانكه ۷.۷درصد در گروه سني كمتر از ۲ سال، 14.2درصد در گروه سني ۲ تا ۵ سال و 17.4درصد در گروه سني ۶ تا ۱۵ سال بوده است.
بخش ديگري از اين گزارش حاكي از افزايش شيوع آنفلوآنزا در استان بوشهر با 18.7درصد موارد مثبت و استان فارس با ۱۱.۶درصد موارد مثبت است.
وزارت بهداشت در گزارشهاي اخير خود اين تاكيد را دارد كه با وضعيت شيوع آنفلوآنزا و كرونا در جهان، در ايران هم با تداوم ابتلا مواجه خواهيم بود.
قباد مرادي كه رياست مركز مديريت بيماريهاي واگير وزارت بهداشت را برعهده دارد، اخيرا ضمن هشدار درباره افزايش نسبي موارد ابتلا به كرونا در هفتههاي اخير، بر رعايت توصيههاي بهداشتي، به ويژه براي حفاظت از سالمندان و افراد در معرض خطر، تاكيد كرد.
مرادي گفت كه سويه ويروس كرونا در ايران، از نوع اوميكرون است كه علائم شايع ابتلاي اين بيماري با اين سويه شايع هم شامل گلودرد، سرفه، تب، خستگي و دردهاي عضلاني و در مواردي هم علائم گوارشي خواهد بود. قبادي اين تاكيد را داشت كه بروز بيماري در اغلب افراد با شدت خفيف تا متوسط خواهد بود ولي در سالمندان، افراد داراي بيماريهاي زمينهاي و افراد داراي ضعف سيستم ايمني ممكن است اين علائم شديدتر باشد.
رييس مركز مديريت بيماريهاي واگير وزارت بهداشت گفت: «سالمندان، به ويژه افراد بالاي ۸۰ سال، افراد بالاي ۶۰ سال داراي بيماريهاي زمينهاي، افراد داراي ضعف سيستم ايمني، افراد مبتلا به چاقي شديد و زنان باردار در معرض خطر بيشتري براي ابتلا به بيماري شديد قرار دارند و در دوره افزايش بيماريهاي تنفسي بايد مراقبت بيشتري داشته باشند. افراد در معرض خطر، در فضاهاي بسته و شلوغ از ماسك مناسب استفاده كنند و افراد داراي علائم تنفسي، حتي در صورت خفيف بودن علائم، در منزل استراحت كرده و از حضور در تجمعات و تماس نزديك با سالمندان و افراد در معرض خطر خودداري كنند. در صورت ضرورت خروج از منزل، افراد داراي علائم تنفسي بايد در فضاهاي بسته و شلوغ مانند مترو، اتوبوس، تاكسي و فروشگاهها از ماسك استفاده كنند. بسياري از اقدامات پيشگيرانه در برابر كرونا، همزمان از انتقال آنفلوآنزا و ساير ويروسهاي تنفسي نيز جلوگيري ميكند. بنابراين، استفاده از ماسك در فضاهاي بسته، شلوغ و كمتهويه، بهويژه هنگام افزايش بيماريهاي تنفسي، تقويت تهويه منازل، محل كار، مدارس و ساير ساختمانها و خودداري از حضور در مكانهاي شلوغ و تماس نزديك با ديگران در صورت داشتن علائم تنفسي، از مهمترين اقدامات پيشگيرانه است.»
مرادي همچنين بر پرهيز از روبوسي و دست دادن با ديگران، به ويژه سالمندان و افراد داراي بيماري زمينهاي، پوشاندن دهان و بيني هنگام عطسه و سرفه با دستمال يا قسمت داخلي آرنج و شستوشوي منظم دستها، به ويژه پس از بازگشت به منزل و پيش از غذا، تاكيد كرد و افزود: «افراد بيمار بايد تا حد امكان در منزل استراحت كرده و از حضور در محيطهاي كاري، آموزشي و اجتماعي خودداري كنند.» رييس مركز مديريت بيماريهاي واگير وزارت بهداشت همچنين واكسيناسيون آنفلوآنزا را براي سالمندان و افراد داراي بيماريهاي زمينهاي كه در معرض خطر بيماري شديد هستند، در صورت دسترسي به واكسن، توصيه و تاكيد كرد: «در شرايط افزايش گردش ويروسهاي تنفسي، كاهش تماس با افراد داراي علائم تنفسي، استفاده از ماسك در محيطهاي پرخطر، تهويه مناسب و رعايت بهداشت فردي، از مهمترين اقدامات براي حفاظت از سالمندان و افراد در معرض خطر است.»
پيش از اين، مينو محرز كه متخصص بيماريهاي عفوني است هم گفته بود كه به طور معمول، شيوع آنفلوآنزا با آغاز فصل سرما شروع ميشود و حدود
6 ماه ادامه دارد و گاهي شيوع اين بيماري فصلي تا ارديبهشت سال بعد هم ادامه مييابد. دكتر محرز درباره نقش تجمعات بر شيوع عفونتهاي تنفسي گفته بود كه مهر، ماه بازگشايي مدارس و دانشگاهها است و باتوجه به اينكه تجمعات در شيوع بيماريهاي ويروسي تنفسي نقش دارد، اين شرايط ميتواند زمينه انتقال ويروسهاي تنفسي و بيماريهاي عفوني را فراهم كند و به دنبال اين هشدار، به مردم توصيه كرده بود كه با توجه به شرايط خاص كشور از نظر تامين واكسن آنفلوآنزا، در تجمعات از ماسك استفاده كنند و شستوشوي دستها را هم جدي بگيرند. دكتر عليرضا رييسي كه معاون بهداشت وزارت بهداشت است هم روزهاي پاياني شهريور گفته بود كه كرونا ديگر در شرايط پاندمي قرار ندارد و مانند آنفلوآنزا به بيماري بومي كشورها تبديل شده و ممكن است هر سال شاهد بروز مواردي از بيماريهاي تنفسي ناشي از كرونا باشيم و بنابراين، نياز به اقدامات ويژه همانند زمان پاندمي نيست و اقدامات موردنياز، همان توصيههاي معمول براي پيشگيري از بيماريهاي تنفسي شامل استفاده از ماسك در شرايط لازم، شستوشوي دستها و رعايت بهداشت فردي و همچنين، خودداري افراد دچار علائم بيماريهاي تنفسي از حضور در تجمعات، جمعهاي خانوادگي و فضاهاي بسته به منظور جلوگيري از انتقال بيماري به ديگران است.
معاون بهداشت وزارت بهداشت همچنين گفته بود: «واكسن آنفلوآنزا براي همه افراد جامعه ضرورت ندارد و همچنان رعايت اصول پيشگيري، اولويت نخست در مقابله با بيماريهاي تنفسي است. از آنجا كه سويههاي ويروس آنفلوآنزا ممكن است در هر سال تغيير كنند، واكسن اين بيماري نيز براساس سويههاي در گردش و پيشبينيهاي مربوط به فصل پيشرو، به صورت سالانه بهروزرساني ميشود. واكسيناسيون به تنهايي جايگزين رعايت اصول پيشگيري نيست. اما افراد داراي نقص سيستم ايمني، بيماران پيوندي، بيماران مبتلا به سرطان و مبتلايان بيماريهاي مزمن تنفسي با درگيري قابلتوجه ريه، ازجمله گروههايي هستند كه بهتر است با نظر پزشك نسبت به دريافت واكسن آنفلوآنزا اقدام كنند، چون در اين گروهها به دليل احتمال بروز عوارض شديدتر بيماريهاي تنفسي، توجه به واكسيناسيون و رعايت دقيقتر اقدامات پيشگيرانه اهميت بيشتري دارد. واكسيناسيون ميتواند براي گروههاي هدف در كاهش خطر ابتلا و عوارض بيماري موثر باشد، اما حتي براي گروههاي هدف هم، هيچ واكسني به تنهايي تضمينكننده عدم ابتلا نيست و رعايت اصول پيشگيري بايد همچنان به عنوان يكي از مهمترين راهكارهاي حفاظت از سلامت فردي و عمومي موردتوجه قرار گيرد.»