منزلت زن از نگاه بنيانگذار(۶)
احمد مازني
چنان‌كه در يادداشت‌هاي قبلي گفته شد زنان در نگاه خاندان پهلوي نه منزلت انساني دارند و نه قدرت مديريت و اداره جامعه. اين خانواده زن را ابزار دلربايي و تأمين نيازهاي جنسي و از طرفي با كشف حجاب اجباري رضاشاه و همين رفتار به صورت ديگر در دوره پهلوي دوم چنين مي‌نمايد كه زنان را پيشقراول ابتذال غربي و دور شدن جامعه ايران از فرهنگ ديني و ملي خويش سوء مي‌دانند. نگاهي به زندگي محمدرضا حاكي از تكرار حرم سراي قاجار به صورت مدرن و با حضور مستمر روسپي‌هاي خارجي و داخلي در كنار اين شاه ضعيف‌النفس است. اما جايگاه زن در سيره و سنت امام خميني(ره) را مي‌توان با رويكردهاي نظري، تربيتي، اجتماعي، فرهنگي، سياسي و اقتصادي بررسي و جمع‌بندي كرد. امام با اظهارنظر در مورد جايگاه زن در نظام‌هاي مختلف، نقش زن را در عرصه‌هاي گوناگون مورد بررسي قرار داده كه در ادامه اين يادداشت‌ها نگاهي گذرا بر جايگاه زن در انديشه امام خميني (ره) از ابعاد مختلف مي‌اندازيم. در اين زمينه پژوهش‌هاي قابل استفاده‌اي صورت گرفته كه در قسمتي از چكيده يكي از اين پژوهش‌ها آمده است: «زن به عنوان مظهر جمال الهي در تفكر امام خميني با مفاهيمي ارزشي چون آزادي، عفت، كرامت، مبدأ خيرات، شجاعت و... پيوند داشته و در تعيين سرنوشت خود و جامعه خويش بسيار تأثيرگذار است. جايگاه زن در انديشه حضرت امام نه در مقابل مرد بلكه در كنار او، عهده‌دار مسووليتي شگرف در تمام شؤون زندگي فردي، اجتماعي و سياسي است. صرف نظر از دوره كوتاهي در صدر اسلام كه منزلت حقيقي زن توسط پيامبر اسلام و ائمه معصومين، عليهم‌السلام، احيا شد، در ساير ادوار تاريخ، زن جايگاه و ارزش واقعي خود را ندارد. يافته‌هاي اين پژوهش حاكي از اين است كه ديدگاه‌هاي حضرت امام تنها درخصوص حضور زن در اجتماع داراي فراز و فرود بوده به گونه‌اي كه در برهه‌هايي از تاريخ پهلوي حضور زن نامطلوب شمرده شده اما حركت‌هاي انقلابي زنان در سال‌هاي شكل‌گيري نهضت اسلامي و جنگ تحميلي مبارك تلقي مي‌شود.
اين نگرش اثر شگرفي بر حضور اجتماعي زنان در بعد از انقلاب ايجاد مي‌كند...» (جايگاه زن در انديشه امام خميني(ره) و آثار اجتماعي آن، الهام شريعتي و هاجرالسادات كلانتر معتمدي) امام خميني در يكي از آثارشان به خدمات اسلام به زنان تصريح مي‌كنند و مي‌فرمايند: «سلام مي‌خواهد كه زن و مرد رشد داشته باشند. اسلام زن‌ها را از آن چيزهايي كه در جاهليت بوده نجات داده است. آنقدر كه اسلام به زن خدمت كرده است خدا مي‌داند به مرد خدمت نكرده است. شما نمي‌دانيد كه در جاهليت زن چه بوده و در اسلام چه شده. حالا هم اينها دارند از جاهليت بدتر مي‌كنند. آن وقت آنها زن را بي‌اهميت مي‌كردند، و حالا ايشان (شاه) مي‌فرمايند كه زن بايد لعبت باشد! زن بايد نمي‌دانم چه باشد، يك چنين حرفي كه به كرامت زن برمي‌خورد اعتقاد ايشان درباره زن اين است كه بايد- يك تعبير سوئي كرده بود- اين طوري باشد. اسلام مي‌خواهد زن اين طوري نباشد. اسلام مي‌خواهد زن همان طوري كه مرد همه كارهاي اساسي را مي‌كند، زن هم بكند اما نه اينكه زن يك چيزي بشود كه آقا دل‌شان مي‌خواهد كه بزك كرده بيايد توي جامعه و با مردم مخلوط بشود، با جوان‌ها آن طوري مخلوط شود! اسلام مي‌خواهد اينها را جلو بگيرد. اسلام مي‌خواهد حيثيت و احترام زن را حفظ كند. مي‌خواهد به زن شخصيت بدهد كه از اين شيئيت بيرون بيايد. اينها مي‌خواهند زن را بفروشند و او را از اين دست به آن دست كنند، اين را مخالف است اسلام. با زن مخالف است اسلام؟! اسلام به زن خدمتي كرده است كه در تاريخ همچو سابقه‌اي ندارد. اسلام زن را از توي آن لجنزارها برداشته آورده و به او شخصيت داده. اين اسلام با زن مخالف است؟ اينها تبليغات است. مي‌خواهند شما را از اسلام دور كنند و مال شما را بخورند.» (صحيفه امام، ج۴، ص ۴۲۸-۴۲۷) امام امت در اين بيان بر خدمات اسلام به زنان از نجات آنها از دختركشي عصر جاهليت و زنده به گور كردن نوزادان دختر تا خيانت به زنان در دنياي امروز و در دوران حكومت دست نشانده پهلوي در قالب استفاده ابزاري از زن اشاره كرده و بر برابري زنان و مردان با رعايت موازين و پرهيز از اختلاط و سوءاستفاده از زن تأكيد كرده‌اند. و در بياني ديگر مي‌فرمايند: «صلاح و فساد يك جامعه از صلاح و فساد زنان در آن جامعه سرچشمه مي‌گيرد.» (همان؛ ج ۱۶، ص ۱۹۲.) و ديگر اينكه بر نقش بزرگ زنان تأكيد مي‌كنند و مي‌فرمايند: «زن نقش بزرگي در اجتماع دارد. زن مظهر تحقق آمال بشر است.» (همان؛ ج ۷، ص ۳۴۱)