استيضاح وزير جنگ امريكا به اتهام جنايت جنگي كليد خورد
محكمه ميناب
تحركات ديپلماتيك براي پايان دادن به جنگ ايران و امريكا در روزهاي اخير شدت گرفته؛ از سفر نخست‌وزير عراق به تهران و رايزني‌هاي او با مقام‌هاي ايراني تا ديدار نخست‌وزير قطر با دونالد ترامپ و جي‌دي ونس در واشنگتن. همزمان، اظهارات تازه رييس‌جمهور امريكا درباره كاهش احتمال ازسرگيري حملات نظامي، از تغيير اولويت واشنگتن به سمت ادامه فشار اقتصادي و دريايي حكايت دارد؛ هر چند اختلاف بر سر شروط تهران و مخالفت برخي مقام‌هاي امريكايي با توافق، همچنان چشم‌انداز پايان جنگ را مبهم نگه داشته است. در يكي از مهم‌ترين تحركات ديپلماتيك اخير، «علي فالح الزيدي» نخست‌وزير عراق، روز جمعه در سفري چند ساعته و محرمانه به تهران رفت. به گزارش تسنيم، او در اين سفر با مسعود پزشكيان، رييس‌جمهور و محمدباقر قاليباف، رييس هيات مذاكره‌كننده ايران ديدار كرد. فالح فياض، رييس حشدالشعبي و هادي العامري، فرمانده بدر نيز او را همراهي كردند. يك منبع آگاه گفته محور گفت‌وگوها تلاش‌هاي بغداد براي پايان جنگ ايران و امريكا بوده و قاليباف ضمن قدرداني از ابتكار عراق، طرح دو روزه ايران را تشريح كرده و بر ضرورت احترام واشنگتن به حقوق تهران تاكيد داشته است. پيش از اين سفر، الزيدي با ترامپ و تام باراك، نماينده رييس‌جمهوري امريكا در امور غرب آسيا گفت‌وگو كرده بود. شبكه الحدث مدعي شده ترامپ با پيشنهادهاي نخست‌وزير عراق موافقت كرده و از او خواسته نقش ميانجي را ايفا كند؛ با اين حال، تسنيم به نقل از منابع آگاه گزارش داده كه الزيدي در تهران نتيجه‌اي مطابق خواسته امريكايي‌ها دريافت نكرده است. در مسير ديگري، «شيخ محمد بن عبدالرحمن آل‌ثاني» نخست‌وزير و وزير خارجه قطر، روز دوشنبه در واشنگتن با ترامپ و ونس ديدار كرد. اين نشست‌ها كه به گفته منابع آگاه بر مذاكرات ايران متمركز بود، ازسوي يك ديپلمات مطلع «مثبت» توصيف شد. نخست‌وزير قطر نيز از گفت‌وگوهاي مثبت درباره راه‌هاي پيشبرد مذاكرات و دستيابي به توافق سخن گفت. به گزارش آكسيوس، ترامپ به آل‌ثاني اعلام كرده خواهان توافق است و به مذاكرات فرصت مي‌دهد، اما در صورت جدي نبودن طرف ايراني ممكن است رويكردش را تغيير دهد. همزمان عراقچي، وزير امور خارجه ايران در واكنش به برخي گزارش‌هاي منتشر شده در رسانه‌هاي خارجي درباره «احتمال برگزاري نشست ميان جي‌دي ونس، معاون رييس‌جمهور امريكا و محسن رضايي، دبير شوراي عالي امنيت ملي ايران» اظهار داشت: اين گمانه‌زني‌ها و خبرسازي‌هاي رسانه‌اي از اساس بي‌پايه است و هيچ برنامه‌اي براي برگزاري چنين ديداري وجود ندارد. اين درحالي است كه محسن رضايي در شبكه اجتماعي «ايكس» نوشت: «جنگ عليه ايران، دولت امريكا را از هم پاشيده است، اما واشنگتن مانند قماربازي مستاصل دست‌وپا مي‌زند. دست از اين بازي بكشيد و تسليم شويد.» دبير شوراي عالي امنيت ملي افزود: «به توليد اخبار جعلي درباره مذاكرات خيالي پايان دهيد. دست از انكار نظم نوين غرب آسيا‌برداريد. زمان آن رسيده كه در برابر هفت شرطي كه ايران بارها اعلام كرده، تسليم شويد.»
پيشنهاد موقت؛ بازگشايي هرمز در برابر لغو محاصره
روزنامه اسراييل هيوم به نقل از منابع ديپلماتيك مدعي شده قطر پيشنهادي را كه ايران با آن موافقت كرده، براي بازگشايي تنگه هرمز به واشنگتن داده است. براساس اين گزارش، امريكا محاصره دريايي و اقتصادي ايران را لغو مي‌كند و تهران حملات به كشتي‌ها و نفتكش‌هاي كشورهاي خليج‌فارس را متوقف خواهد كرد. آزادسازي هشت ميليارد دلار از دارايي‌هاي ايران در قطر نيز بخشي از اين پيشنهاد عنوان شده است. اين روزنامه عبري همچنين مدعي است؛ ايران در اين چارچوب از مطالبه كنترل تنگه و دريافت وجوه عبور كشتي‌ها صرف‌نظر مي‌كند، اما حاضر نيست در اين مرحله درباره برنامه هسته‌اي مذاكره كند. العربيه نيز همزمان با انتشار گزارشي از احتمال آزادسازي شش تا ۹ ميليارد دلار از دارايي‌هاي مسدودشده ايران خبر داده و مدعي شده بازگشت بازرسان آژانس بين‌المللي انرژي اتمي و استفاده از كشور ثالث براي كاهش سطح غني‌سازي اورانيوم ۶۰درصدي در حال بررسي است. الحدث حتي از توافق احتمالي بر سر غني‌سازي ۳.۶۷درصدي در داخل ايران و نقش‌آفريني روسيه يا چين در اين روند خبر داده است. با اين حال، سخنگوي وزارت امور خارجه كشورمان در گفت‌وگو با «الميادين» تاكيد كرده خروج مواد غني شده از كشور به هيچ‌وجه مطرح نيست. او همچنين گفته تهران براي نشان دادن حسن‌نيت، مهلت اجراي طرح خود را از هفت روز به دو روز كاهش داده است. اين درحالي است كه واشنگتن تاكنون پيشنهاد ايران را نپذيرفته و ماركو روبيو شروط تهران را «عجيب و غيرواقع‌بينانه» خوانده است. اسماعيل بقايي، سخنگوي وزارت خارجه، در مقابل اين طرح را منطقي‌ترين پيشنهاد موجود دانسته است.
ترامپ؛ توافق يا ادامه محاصره؟
ترامپ پس از ديدار با نخست‌وزير قطر اعلام كرد كشورهاي قطر، عربستان، امارات، بحرين و كويت ادامه وضعيت فعلي، يعني محاصره دريايي ايران و عمليات ادعايي موسوم به «دروازه آهنين»، را به ازسرگيري جنگ ترجيح مي‌دهند. او در گفت‌وگو با رويترز نيز مدعي شد: كشورهاي منطقه خواهان راه‌حل مسالمت‌آميز هستند، اما امريكا در صورت لزوم آماده حمله نظامي است، بالاخص آنكه به نوشته فايننشال تايمز، بنيامين نتانياهو تقريبا هر شب با دونالد ترامپ تماس دارد و از امريكا مي‌خواهد جنگ با ايران را آغاز كنند. اين درحالي است كه رييس‌جمهور امريكا همچنين از حضور سه ناو هواپيمابر در منطقه و آماده‌باش كامل نيروهاي امريكايي خبر داد و ابراز اميدواري كرد نيازي به استفاده از آنها نباشد. او در مصاحبه با شبكه «سي‌اسپن» مدعي شد كه توان نظامي ايران، ازجمله نيروي دريايي، هوايي و سامانه‌هاي پدافندي، به‌شدت تضعيف شده و تهران خواهان توافق است. ترامپ همچنين ادعاهايي درباره وضعيت اقتصادي ايران، ازجمله تورم ۳۰۱درصدي و ناتواني در پرداخت حقوق نيروهاي نظامي مطرح كرد. اين اظهارات درحالي بيان مي‌شود كه به گزارش آكسيوس، ترامپ فعلا گزينه ادامه فشار اقتصادي را بر حملات تازه ترجيح داده و از اعلام رسمي پايان جنگ خودداري مي‌كند.
او همچنين خاطرنشان كرد كه عربستان، امارات، بحرين و كويت ترجيح مي‌دهند حمله ديگري به ايران انجام ندهيم، من هم همين‌طور. با اين حال بايد بتوانيم در يك بازه كوتاه‌مدت به پايان جنگ برسيم. ترامپ در ادامه اين گفت‌وگو مدعي شد كه اگر تهران بخواهد اقدامي انجام دهد، ممكن است مجبور شويم به كوه كلنگ حمله كنيم، البته نشانه‌اي از چنين فعاليتي نمي‌بينيم، زيرا تهران مايل است به توافق برسد.
ديپلماسي در سايه تداوم درگيري‌ها
در كنار تلاش‌هاي ميانجيگرانه، تحولات ميداني همچنان ادامه دارد. رسانه‌هاي رسمي كشورمان از حمله امريكا به جزيره قشم خبر داده‌اند. در همين راستا همزمان يك منبع ارشد ايراني به رويترز گفته؛ سامانه‌هاي راداري، پدافندي و پايگاه‌هاي مرتبط با پرتابگرهاي موشكي و مين‌گذاري دريايي هدف قرار گرفته‌اند. گزارش‌ها همچنين از افزايش حملات به نفتكش‌ها در خليج‌فارس و تنگه هرمز حكايت دارد. حوثي‌هاي يمن نيز از حمله به ساختماني متعلق به آرامكو در رياض خبر دادند. در تحولي ديگر، رويترز به نقل از وال‌استريت ژورنال گزارش داده امريكا پس از دريافت تهديدي منتسب به ايران، شماري از هواپيماهاي سوخت‌رسان خود را از پايگاه «ميلدنهال» بريتانيا به آلمان منتقل كرده؛ هرچند ماهيت تهديد هنوز روشن نيست و لندن جابه‌جايي تجهيزات را بخشي از نيازهاي عملياتي عادي دانسته است. چين نيز در كنار كشورهاي منطقه بر راه‌حل سياسي تاكيد كرده است. «چاي جون» فرستاده ويژه پكن در امور خاورميانه، در سفر منطقه‌اي خود به ايران، عمان و عربستان با علي باقري‌كني ديدار كرد و خواستار تمركز بر راه‌حل سياسي به جاي توسل به زور شد. «وانگ يي» وزير خارجه چين نيز در گفت‌وگو با مقام‌هاي ايراني و سعودي بر همين موضع تاكيد كرده است. اگرچه تحركات بغداد و دوحه و تغيير لحن ترامپ از افزايش احتمال پيگيري مسير ديپلماسي حكايت دارد، ادامه محاصره دريايي، اختلاف بر سر شروط هسته‌اي و تداوم حملات نشان مي‌دهد هنوز فاصله قابل‌توجهي ميان مواضع تهران و واشنگتن وجود دارد. سرنوشت اين تلاش‌ها به آن بستگي دارد كه آيا دوطرف مي‌توانند ابتدا بر سر توقف درگيري‌ها و رفع محاصره به تفاهم برسند يا اختلافات موجود بار ديگر مسير ديپلماسي را مسدود خواهد كرد.
طرح استيضاح هگست به مجلس نمايندگان ارايه شد
طرح استيضاح پيت هگست، وزير دفاع امريكا به مجلس نمايندگان اين كشور ارايه شده است.در همين راستا توماس مسي، نماينده جمهوري‌خواه مجلس نمايندگان امريكا، اين طرح را داده است.ارايه اين طرح به معناي تصويب استيضاح يا بركناري وزير دفاع نيست.مسي در سخناني در مجلس نمايندگان، پيت هگست را به نقض اختيارات جنگي كنگره و ناديده گرفتن الزامات حفاظت از غيرنظاميان متهم كرد.به نوشته بي‌بي‌سي اين طرح هشت محور اتهامي دارد كه جنگ با ايران و اقدامات نظامي امريكا در يمن و ونزوئلا ازجمله آنهاست.مسي هنگام قرائت بخشي از طرح در صحن مجلس نمايندگان، حمله به دبستان «شجره طيبه» در ميناب را نتيجه قابل پيش‌بيني تضعيف سازوكارهاي نظارت حقوقي، بررسي اهداف نظامي و پيشگيري از آسيب به غيرنظاميان در وزارت دفاع امريكا در دوران وزارت آقاي هگست دانست.مسي گفت اين حمله را نمي‌توان صرفا «يك خطاي منفرد در هدف‌گيري» يا اشتباهي ناشي از آشفتگي جنگ توصيف كرد.اين درحالي است كه نتيجه تحقيقات پنتاگون در مورد اين حمله با وجود گذشت چند ماه هنوز منتشر نشده است.مسي ضمن اشاره به اين جنايت گفت پس از برخورد نخست و فروريختن بخشي از ساختمان، شماري از دانش‌آموزان در نمازخانه پناه گرفته بودند كه موشك‌هاي دوم و سوم به ساختمان برخورد كرد.او با استناد به گزارش‌هاي مربوط به اين حمله، شمار كشته‌شدگان را دست‌كم ۱۵۶ غيرنظامي، ازجمله حداقل ۱۲۰ دانش‌آموز، اعلام كرد و گفت حدود ۹۵ نفر ديگر زخمي شدند.اين نماينده مجلس در ادامه وزير دفاع را متهم كرد كه با برچيدن ساختارهاي كاهش آسيب به غيرنظاميان، بركناري ارشدترين مقام‌هاي حقوقي نظامي و تضعيف الزامات حفاظت از غيرنظاميان، زمينه چنين خطاهايي را فراهم كرده است.پيت هگست تلاش براي استيضاح خود را سياسي خوانده و از عملكرد دولت در عمليات نظامي دفاع كرده است.هگست قرار است سه‌شنبه در يك نشست خبري درباره اقدام به استيضاحش واكنش نشان دهد.منابع كنگره مي‌گويند اين قطعنامه ممكن است اكثريت لازم براي تصويب مجلس نمايندگان تحت كنترل جمهوري‌خواهان را قبل از به دست گرفتن قدرت توسط دموكرات‌ها در ۳ ژانويه داشته باشد. با اين حال، محكوميت در سنا بعيد به نظر مي‌رسد، جايي كه اكثريت دوسوم لازم است و جمهوري‌خواهان در حال حاضر ۵۳ كرسي از ۱۰۰ كرسي را دراختيار دارند.فعلا مايك جانسون، رييس مجلس نمايندگان با اين اقدام مخالفت كرد و گفت كه استيضاح «در بحبوحه درگيري‌هاي نظامي در خارج از كشور»، «چيزي است كه مشاهده آن براي متحدان و دشمنان ما بسيار ناگوار خواهد بود.»